De Vlaamse regering heeft na lang onderhandelen een akkoord bereikt om de uitstoot van stikstof te beperken. Daarbij trekt ze 3,6 miljard euro uit voor compensaties. In Nederland is het stikstofdossier al langer een heet politiek onderwerp. Daar houdt de regering een budget van 25 miljard euro achter de hand. Hoe wil ze die ambities waarmaken?
Meer geld (en meer ambitie?) dan Vlaanderen: zo pakt Nederland het stikstofdossier aan
Jeroen Reygaert
Gepubliceerd:
Begin januari kwam de regering-Rutte IV pas na lange en moeizame onderhandelingen tot stand. Eén van de struikelstenen was precies de discussie over het stikstofbeleid. Nederland is dan ook ambitieus, het heeft tot 2035 wel 25 miljard euro uitgetrokken voor de halvering van de uitstoot. Over het hoe en wat blijft het regeerakkoord vaag, maar één ding staat vast: het aantal dieren in de veehouderij moet drastisch naar beneden.
Dat dat niet overal zonder slag of stoot gaat, zien we bij een varkenshouder in Mariahout. "Ik heb 30 jaar geleden dit varkensbedrijf van mijn ouders overgenomen", zegt Marcel Berkvens. Hij is 55 intussen, en niet langer bezig met het voederen van zijn varkens, maar met het afbreken van zijn stallen. "Straks gaat dit allemaal op de vrachtwagen naar Griekenland, waar een andere varkensboer ermee aan de slag gaat."
De keuze om te stoppen was niet gemakkelijk: "ik voel me nog steeds varkensboer. Ik heb er weken van wakker gelegen. Maar we moesten hier beginnen te renoveren, konden niet uitbreiden en ik heb twee dochters die geen interesse hebben in varkens. Als de overheid dan langskomt, ja dan twijfel je en beslis je om toch te stoppen."
Boer Marcel vertelt over het stikstofbeleid in Nederland
Gebiedsgerichte, bijna persoonlijke aanpak
Nederland heeft zelfs een aparte minister voor Natuur en Stikstof. Maar toch zal de concrete uitwerking van de plannen niet nationaal gebeuren, maar op lokaal niveau. Iedere provincie heeft eigen noden, elke landbouwer valt onder andere regels. Zo hangt het er grosso modo vanaf hoeveel bedrijven in de regio actief zijn, wat de afstand is tot belangrijke natuurgebieden en hoeveel stikstof andere domeinen uitstoten. Zoals de krant NRC het schreef na de voorstelling van het regeerakkoord: 'geld genoeg, nu mogen de provincies het oplossen'.
"We gaan naar een gebiedsgerichte persoonlijke aanpak", zegt minister Christianne van der Wal (VVD). "Dat betekent dat we voor iedere boer gaan bekijken: wat is jouw toekomst hier? En dat kan zijn innoveren, maar ook verplaatsen of desnoods stoppen." Recent lekte, via RTL-nieuws, dan toch uit dat het regeerakkoord wil dat de veestapel de komende jaren "met 30 procent wordt afgebouwd". Met andere woorden: de weg om de doelstelling te bereiken wordt minder dieren - net als bij ons. Met 25 miljard is dan ook veel geld voorzien om boeren op andere gedachten te brengen.
Dat laatste vinden ze bij de belangenorganisatie ZLTO (zeg maar de Boerenbond van Zuid-Nederland) jammer. "Wij vinden dat er meer geld moet gaan naar innovatie", zegt voorzitter Wim Bens. "Waar boeren willen stoppen, ondersteunen we dat ook. Maar wij denken dat we een duurzame landbouw kunnen hebben, als we meer inzetten op die innovatie."
Maar dat lijkt dus niet het pad te zijn, dat de Nederlandse regering prioritair wil bewandelen. Reductie van stikstof door reductie van de veestapel des te meer. Een beurs geld in plaats van een stal vol varkens of kippen.
