Ondanks beweringen van Rusland dat het een deel van zijn troepen aan de Oekraïense grens aan het terugtrekken is en openstaat voor onderhandelingen, blijft het Westen een afwachtende houding aannemen. "Troepen verplaatsen, betekent nog niet dat ze worden teruggetrokken", zei NAVO-secretaris-generaal Jens Stoltenberg aan het begin van een vergadering van het westerse militaire bondgenootschap. De NAVO is daarom van plan om nog meer NAVO-troepen naar Oost-Europa te sturen.
Westen wacht af of Rusland troepen écht terugtrekt, NAVO-baas: "Tanks verplaatsen, betekent nog geen terugtrekking"
Freek Willems
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Het Russische ministerie van Defensie gaf vandaag opnieuw beelden vrij van tanks en ander militair materieel die teruggetrokken zouden worden uit de Krim, het schiereiland ten zuiden van Oekraïne dat in 2014 door Rusland geannexeerd werd. Volgens Rusland zullen de komende dagen nog meer troepen die deelnamen aan militaire oefeningen, teruggetrokken worden.
Rusland en Wit-Rusland benadrukken ook dat zodra hun gezamenlijke militaire oefeningen afgelopen zijn (naar verluidt zal dat zondag zijn), alle Russische soldaten en wapens uit Wit-Rusland zullen vertrekken.
"Militaire opbouw neemt niet af, maar toe"
Die vermoedelijke troepenafbouw maakt voorlopig geen indruk op het Westen. De Amerikaanse president Joe Biden blijft voor een nakende inval waarschuwen en ook de NAVO, het militaire westerse bondgenootschap, blijft een afwachtende houding aannemen.
Verschillende lidstaten en ook NAVO-secretaris-generaal Stoltenberg wijzen erop dat Rusland zijn troepen niet afbouwt, maar die daarentegen nog altijd aan het opbouwen is rond Oekraïne. Nog meer troepen zijn op weg naar de grens, stelt de NAVO en bijkomende veldhospitalen en wapensystemen worden nabij de grens opgesteld. Satellietbeelden tonen aan dat Rusland zich allerminst terugtrekt, zegt de NAVO.
"Dat we bewegingen zien van troepen en tanks, bevestigt nog niet dat ze zich echt terugtrekken", zei Stoltenberg bij aanvang van een tweedaagse top van de ministers van Defensie van de NAVO in Brussel. "Ze (Rusland, red.) hebben altijd troepen heen een weer verplaatst."
Ook de Oekraïense inlichtingendiensten zeggen dat de meest recente inlichtingen er niet op wijzen dat Russische troepen zich echt terugtrekken.
"Als ze echt beginnen terug te trekken, dan zullen we dat verwelkomen", zei Stoltenberg. Maar hij waarschuwde nog eens dat Rusland nog altijd de capaciteit heeft om zonder enige waarschuwing Oekraïne binnen te vallen.
Volgens Stoltenberg is de NAVO bereid om te onderhandelen met Rusland, maar is het bondgenootschap evengoed voorbereid op het ergste scenario. Op de vergadering vandaag is afgesproken om te onderzoeken of nog meer NAVO-troepen naar Oost-Europese lidstaten gestuurd kunnen worden, onder meer in Roemenië.
Ook de leiders van de Europese Unie - Raadsvoorzitter Charles Michel en Commissievoorzitter Ursula von der Leyen - riepen vandaag op om waakzaam te blijven. "We zien tekenen van hoop, maar nu moeten er daden volgen", klinkt het.
Het Kremlin, het kantoor van de Russische president Poetin, vindt dat de NAVO de situatie verkeerd beoordeelt en "nuchter" moet bekijken. Rusland blijft erbij dat het niet van plan is om Oekraïne binnen te vallen. Het Kremlin reageerde wel positief op uitspraken van de Amerikaanse president Biden, die zei dat hij bereid is om met Rusland te onderhandelen. Tegelijk wordt benadrukt dat ook Poetin voor onderhandelingen blijft pleiten.
Spanning aan de Russisch-Oekraïense grens. Een woordje uitleg
Rusland heeft de voorbije maanden meer dan honderdduizend soldaten samengebracht aan de grens met Oekraïne. Het Westen ziet dat als een vorm van agressie en vreest dat de Russische president Poetin Oekraïne wil binnenvallen.
Maar voor Poetin gaat het om een verdedigingsstrategie, omdat Rusland zich bedreigd voelt door de NAVO, het westerse militaire bondgenootschap dat de voorbije jaren alsmaar verder is uitgebreid naar het oosten, inclusief landen die vroeger tot de Russische invloedssfeer behoorden.
Rusland heeft daarom schriftelijke garanties aan de NAVO gevraagd dat landen als Oekraïne en Georgië nooit zullen toetreden terwijl ze die belofte wel kregen op een NAVO-top in 2008. Moskou wil ook dat de NAVO infrastructuur en militairen terugtrekt uit alle nieuwe lidstaten zoals Polen of de Baltische staten.
De Verenigde Staten en de NAVO hebben in hun antwoord duidelijk gemaakt dat ze over Russische gevoeligheden willen praten, zoals ontwapening in Europa of meer transparantie, maar ze herhalen dat Rusland niet kan bepalen wie wel of niet lid kan worden van het bondgenootschap.
Er is nog druk diplomatiek overleg aan de gang tussen het Westen en Rusland om het conflict niet te laten escaleren. Maar tegelijk versterken de Verenigde Staten en de NAVO hun militaire aanwezigheid in Oost-Europa.
Gaan we naar een militaire confrontatie op het Europese continent met als inzet Oekraïne? Poetin lijkt de sleutel in handen te hebben. Hij bepaalt uiteindelijk hoe ver Rusland wil gaan om zijn zin te krijgen. Het Westen waarschuwt dat Rusland zware sancties staan te wachten mocht het overgaan tot een militaire escalatie.
