In Ethiopië is de militaire noodtoestand opgeheven. Die kwam er in november vorig jaar nadat opstandelingen uit de regio Tigray hadden gedreigd op te rukken naar de hoofdstad Addis Abeba. De noodtoestand lokte al veel kritiek uit van mensenrechtenorganisaties.
Ethiopië heft noodtoestand op, rebellen verdreven naar opstandige provincie
Ewout Vancraeynest
Gepubliceerd:
In november 2021 escaleerde de burgeroorlog in Ethiopië, een land in Oost-Afrika. Nadat rebellen van het Tigray People Liberation Front (TPLF) vanuit het noorden waren opgerukt naar de hoofdstad Addis Abeba, had de regering de noodtoestand afgekondigd.
Door deze militaire noodtoestand, die eigenlijk 6 maanden zou duren, kon de overheid iedereen oppakken die verdacht werd van mee te werken met de rebellen.
Nu heeft het parlement beslist om de noodtoestand op te heffen. De rebellen zijn intussen terug verdreven naar de opstandige provincie. Het leger maakte daarvoor in de afgelopen maanden gebruik van drone-bombardementen. Meerdere pogingen tot vredesonderhandelingen waren onsuccesvol.
De regering stopte haar troepen in Tigray en liet een aantal politieke gevangenen vrij. Maar de opstandige provincie zou wel nog altijd geblokkeerd zijn.
Schending van mensenrechten
De militaire noodtoestand gaf de overheid en het leger de macht om iedereen die verdacht was, op te pakken. Vele burgers werden dan ook het slachtoffer van het bloedig offensief in Tigray. Beide strijdende partijen geloven enkel in een militaire oplossing en begaan wreedheden en schenden de mensenrechten. Deze hele oorlogssituatie heeft onder meer geleid tot een hongersnood.
Mensenrechtenorganisaties trokken al aan de alarmbel. De oorlogsregio is al zes maanden onderworpen aan wat de VN een "de facto blokkade van humanitaire hulp" noemt. Sinds augustus is de toevoer van brandstof er niet meer toegestaan, met uitzondering van twee vrachtwagens in november.
De WHO heeft nu wel voor het eerst sinds juli 2021 medische hulpgoederen kunnen brengen naar Mekele, de hoofdstad van de Ethiopische regio Tigray.
De noodtoestand mag dan wel opgeheven zijn, de situatie in de provincie Tigray is nog steeds zorgwekkend.
Machtsstrijd leidt tot open oorlog
Het conflict in Ethiopië barstte anderhalf jaar geleden los. In de maanden daarvoor waren de spanningen tussen de regering van premier Abiy Ahmed en het TPLF hoog opgelopen. Ahmed had de regionale autoriteiten van de provincie Tigray ervan beschuldigd zijn gezag te ondermijnen, terwijl Tigray de weigering van Addis Abeba niet begreep om de uitslag van de lokale verkiezingen van september 2020 te erkennen.
De Ethiopische regering ontketende een bloedig offensief in Tigray, in een poging om de macht van de rebellen te breken. De burgerbevolking blijkt het grootste slachtoffer te worden van het oorlogsgeweld, waarbij de strijdende partijen de mensenrechten schenden en wreedheden begaan. Dat heeft onder meer geleid tot hongersnood.
Het conflict tussen de premier Abiy Ahmed en het TPLF is terug te voeren tot een machtsstrijd. Tot 2019 maakte het TPLF deel uit van de Ethiopische regering, maar ze stapte eruit omdat ze niet in de nieuwe Welvaartspartij van premier Ahmed wilde opgaan.
In 1991 was het TPLF de machtigste groep binnen het Ethiopisch Volksrevolutionair Democratisch Volksfront (EPDRF), dat onder leiding van Meles Zenawi het regime van dictator Mengistu Haile Mariam van de macht verdreef. Zenawi werd daarop premier en onder zijn bewind had het TPLF veel machtsposities in handen. Die macht is geleidelijk beginnen te slinken na de dood van Zenawi, in 2012.
