Vanaf vandaag kunnen jongeren in Vlaanderen van 12 tot en met 17 jaar vrijwillig een boosterprik halen. Omdat het vaccin enkel wordt aangeboden in plaats van aanbevolen, wijkt de procedure af van hoe we de vaccinatiecampagne tot nu toe hebben gekend. Moet je bijvoorbeeld nog wachten op een uitnodiging? Met welk vaccin zullen jongeren dit keer worden ingeënt, en is zo’n derde prik voor tieners wel veilig? Jouw vragen beantwoord.
Ontvang ik ook dit keer een uitnodiging?
Neen, er wordt dit keer geen uitnodiging verstuurd per post, e-mail of e-box. Het is dus aan de (ouders van de) jongere zelf om contact op te nemen met het vaccinatiecentrum uit zijn of haar regio om een afspraak vast te leggen.
“In principe is het de bedoeling dat je naar het vaccinatiecentrum gaat waar je ook de voorgaande keren bent geweest”, zegt Ria Vandenreyt, woordvoerster van het Agentschap Zorg & Gezondheid. “Al hebben de centra sowieso vaccins op overschot. Er zullen namelijk nooit evenveel jongeren komen opdagen als dat er in aanmerking komen om geboosterd te worden.”
Hoe kan ik een afspraak maken?
Dat verschilt van vaccinatiecentrum tot vaccinatiecentrum. In sommige centra kan je een afspraak maken via een callcenter, voor andere moet je online een dag en uur kiezen. Nog andere gemeenten kiezen ervoor om inloopdagen te organiseren.
Heel wat centra schakelen een versnelling hoger om jongeren op tijd te kunnen boosteren vooraleer ze op skivakantie vertrekken, en zullen dan ook de komende dagen en weken vaccinatierondes inplannen. Wil je er zeker bij zijn, dan bekijk je best zo snel mogelijk wanneer je in je vaccinatiecentrum terechtkan.
Je kan daarvoor best de website van je gemeente raadplegen. Hierop wordt duidelijk vermeld hoe je een afspraak kan vastleggen.
Wordt het geen stormloop tijdens de uren buiten school?
Het Agentschap Zorg & Gezondheid verwacht dat dit goed zal meevallen. “Heel wat vaccinatiecentra staan momenteel op een lager pitje omdat de boostercampagne voor de volwassenen op zijn einde loopt. Bovendien hebben verschillende centra extra momenten ingepland enkel en alleen voor het boosteren van tieners”, legt woordvoerster Ria Vandenreyt uit.
Worden er later nog meer vaccinatierondes voor jongeren georganiseerd?
“Dat is momenteel koffiedik kijken”, aldus Ria Vandenreyt, woordvoerster van het Agentschap Zorg & Gezondheid. “Ik kan me inbeelden dat zodra het Europees Geneesmiddelenagentschap de boosterprik voor kinderen tussen 12 en 17 jaar goedkeurt, er een nieuwe ronde komt voor jongeren en ouders die momenteel op die toelating wachten.”
Waar vind ik het document waarmee ik toestemming geef dat mijn kind gevaccineerd wordt?
Minstens een van de ouders of voogden moet schriftelijk toestemming geven voor de boostervaccinatie van de 12- tot 17-jarige. Dat formulier vind je op de WEBSITE van het Agentschap Zorg & Gezondheid.
Wat als mijn ex-partner geen toestemming geeft voor de boostervaccinatie van ons kind?
Op het toestemmingsformulier staat: “Met het ondertekenen van dit document geeft u de geïnformeerde toestemming dat uw kind een boostervaccinatie mag krijgen. Indien het ouderlijk gezag wordt uitgeoefend door twee ouders/voogden bevestigt de toestemmende ouder dat deze toestemming een gezamenlijk gedragen en afgestemde beslissing is.”
“Daarmee gaan we ervan uit dat alle partijen akkoord zijn”, aldus Ria Vandenreyt, woordvoerster van het Agentschap Zorg & Gezondheid.
Waarom is een boosterprik nodig?
“Een boostervaccin vervolledigt het vaccinatieschema”, klinkt het bij het Agentschap Zorg & Gezondheid. “Ook bij vaccins tegen andere ziektes is het gangbaar dat verschillende dosissen nodig zijn om de vaccinatie te vervolledigen.”
“Verschillende studies bij volwassenen hebben aangetoond dat de werking van die basisvaccinatie afneemt met de tijd. Een Israëlische studie vond maximale bescherming (90 procent tegen COVID-19 met klachten) tot ongeveer 90 dagen na de tweede dosis, en vanaf dan een geleidelijke daling naar 65 procent 150 tot 180 dagen na de tweede dosis. Een boosterdosis kan de bescherming weer verhogen.”
Een boostervaccinatie kan gegeven worden vanaf 4 maanden na de tweede basisvaccinatie.
Met welk vaccin worden 12- tot 17-jarigen geboosterd?
In Vlaanderen wordt enkel het Pfizervaccin gebruikt om jongeren tussen de 12 en 17 jaar te boosteren. Ook bij de eerste twee basisvaccinaties werd enkel het vaccin van Pfizer voor tieners gebruikt.
Waarom wacht de Vlaamse regering niet op het advies van het Europees Geneesmiddelenagentschap?
Normaliter wachten de verschillende regeringen in ons land het advies van het Europees Geneesmiddelenagentschap (EMA) en de Hoge Gezondheidsraad (HGR) af vooraleer ze beslissingen maken betreft de vaccinatiecampagne, maar dit keer heeft de Vlaamse regering besloten daar niet op te wachten. Nadat advies uitbleef, hakte ze vorige week vrijdag zelf de knoop door om een derde prik aan te bieden aan 12- tot 17-jarigen.
“Als ik luister naar de experten, het rapport lees van de Taskforce Vaccinatie, kijk naar de besmettingscijfers en kijk naar de andere landen in de Europese Unie die niet meer wachten, dan vind ik dat wij dat ook moeten doen”, verklaarde Vlaams minister van Volksgezondheid Wouter Beke (CD&V).
Al gaat het om meer dan bescherming alleen. Jongeren die al langer geleden gevaccineerd werden, dreigden hun skireis in het water te zien vallen. De krokusvakantie start namelijk eind februari, en in sommige landen is de boosterprik verplicht. Verschillende jongeren lieten zich daarom bewust besmetten of gingen naar het buitenland voor een derde prik. Dat wilde minister Beke vermijden.
Hoe veilig is zo’n derde prik voor tieners?
“Andere landen zijn al gestart met boostervaccinatie bij 12- tot 17-jarigen en volgen de veiligheid daarvan op. De huidige gegevens over de veiligheid van het boostervaccin zijn geruststellend”, zegt het Agentschap Zorg & Gezondheid. “Bij volwassenen is het aantal gemelde nevenwerkingen na de booster vergelijkbaar of lager dan na de vorige dosis. Recente gegevens uit de VS bevestigen deze vaststelling voor de boostervaccinatie bij jongeren.”
De meest voorkomende bijwerkingen zijn een pijnlijke en soms gezwollen (rode) plek op de arm daar waar geprikt is, vermoeidheid, hoofdpijn, spierpijn en koorts. Soms is er last van gezwollen lymfeklieren. “Dezelfde bijwerking komen voor bij de boosterprik. Deze klachten zijn meestal licht tot matig en ontstaan binnen een paar dagen na vaccinatie.”
Een gekende zeldzame nevenwerking van mRNA-vaccins, vooral bij jongens, is een verhoogde kans op myocarditis of hartspierontsteking. “Deze aandoening kan behandeld worden en heeft een mild verloop.” Er zijn nog maar weinig gegevens over het voorkomen van deze bijwerking na een boosterdosis bij 12- tot 17-jarigen. In Israël werden na toediening van 41.610 boosterdosissen aan 12- tot 15-jarigen twee gevallen van milde myocarditis gemeld. De kans op myocarditis na een besmetting is hoger.”
Wat als er toch iets misgaat?
“Wij gaan ervan uit dat er geen risico’s zijn”, zegt Ria Vandenreyt, woordvoerster van het Agentschap Zorg & Gezondheid. “We dienen hetzelfde vaccin toe dat ook voor de basisvaccinaties gebruikt is, dus de bijwerkingen zullen hetzelfde – en dus ook minimaal – zijn. Als er zich toch ernstige bijwerkingen voordoen, dan kunnen die uiteraard gemeld worden aan het Europees Geneesmiddelenagentschap. Zij zullen nagaan of er een verband is tussen de vaccinatie en de bijwerking.”
In zo’n geval speelt de aansprakelijkheidswetgeving. “Als overheid trekken we alleszins zeker onze verantwoordelijkheid niet terug. Als er ernstige fouten zouden gebeuren die te wijten zouden zijn aan de overheid, dan blijven wij verantwoordelijk, of het nu om een goedgekeurd vaccin of niet gaat.”
Zijn er nog meer landen die niet hebben gewacht op het advies van het Europees Geneesmiddelenagentschap?
Ja, verschillende andere landen beslisten eveneens om alvast een boosterprik voor tieners beschikbaar te maken, waaronder:
Verenigde Staten: Begin januari al beslisten de Amerikaanse autoriteiten om een herhalingsinenting mogelijk te maken voor 12- tot 17-jarigen. "Het CDC adviseert nu dat adolescenten van 12 tot 17 jaar oud een boostershot zouden moeten krijgen vijf maanden na hun initiële volledige vaccinatie", aldus het Centers for Disease Control and Prevention (CDC).
Israël: In Israël is de boostercampagne van tieners al in november gestart. 12- tot 17-jarigen kunnen er hun herhalingsprik drie maanden na hun primaire volledige vaccinatie krijgen.
Frankrijk: Op 24 januari besliste de Franse Vaccinatieraad COSV om een boosterprik aan te bevelen voor jongeren van 12 tot 18 jaar. Volgens de Vaccinatieraad is zo'n herhalingsprik bij adolescenten nodig omdat die leeftijdsgroep momenteel de hoogste besmettingsgraad kent. De derde prik kan - volgens het advies van de COSV - gezet worden vanaf drie maanden na de primaire vaccinatie.
Duitsland: Ook bij onze oosterburen is een boosterprik aanbevolen voor tieners. Het Vaccinatiecomité in Duitsland kwam tot dat advies op 20 januari. Het stelt dat “gegevens over effectiviteit en veiligheid van een herhalingsprik bij adolescenten momenteel nog beperkt zijn, maar dat het risico op ernstige nevenwerkingen evenwel als erg laag wordt beschouwd”.
Luxemburg: In het Groothertogdom Luxemburg werd begin januari beslist om een boosterprik mogelijk te maken voor kinderen van 12 tot 18 jaar oud. De herhalingsprik kan er gezet worden vanaf 3 maanden na de vorige inenting.
Engeland: Engelsen kunnen zich laten boosteren vanaf de leeftijd van 16 jaar, vanaf 3 maanden na hun tweede prik. Ook voor tieners met onderliggende aandoeningen tussen 12 en 15 jaar, en wie samenwoont met mensen met een verzwakt immuunsysteem, krijgen een herhalingsprik aangeboden. (Het Verenigd Koninkrijk valt niet onder het EMA)
Italië: Begin januari beslisten de Italiaanse gezondheidsautoriteiten dat een boosterdosis kan toegediend worden aan kinderen vanaf 12 jaar, vanaf 4 maanden na de tweede dosis.
Portugal: Booster vanaf 12 jaar kan er vanaf 5 maanden na de tweede dosis.
Zwitserland: Booster vanaf 12 jaar kan er vanaf 4 maanden na de tweede dosis.
Tsjechië: Boosteren kan er vanaf 12 jaar.
Polen: Boosteren kan er vanaf 12 jaar.
Zal ik dankzij mijn boosterprik op skivakantie kunnen gaan?
De regels met betrekking tot vaccinatie en reizen verschillen van land tot land. In onze REISWIJZER, die regelmatig wordt geüpdatet, lees je welke vaccinatieregels in Frankrijk, Oostenrijk, Duitsland, Italië en Zwitserland gelden.
Heeft een booster zin als ik pas een COVID-19 infectie heb doorgemaakt?
Volgens het Agentschap Zorg & Gezondheid verhoogt een infectie na vaccinatie de bescherming tegen het coronavirus, maar is die bescherming achteraf minder voorspelbaar dan na vaccinatie. Dit omdat niet iedereen de infectie op dezelfde manier doormaakt. Ook als je pas een coronabesmetting hebt meegemaakt, heeft een derde prik met andere woorden nog zin.
