Rusland broedt op een propagandaverhaal met geënsceneerde Oekraïense aanvallen om een voorwendsel te hebben om het land binnen te vallen. Dat melden The New York Times en The Washington Post op basis van bronnen binnen de Amerikaanse inlichtingendiensten en het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken bevestigt het nieuws. Rusland zou zelfs videobeelden maken die de vermeende aanvallen kracht moeten bijzetten.
VS: "Rusland beraamt geënsceneerde Oekraïense aanvallen als voorwendsel om het land aan te vallen"
Rony Van Gastel
Gepubliceerd:
Volgens de Amerikaanse kranten The New York Times en The Washington Post zou Rusland niet alleen fake news voorbereiden over een aanval op Russischsprekenden, het zou er ook nog eens overtuigende (maar valse) beelden bij maken. De "slachtoffers" zouden vallen bij een aanval van het Oekraïense leger, in het oosten van het land of zelfs over de Russische grens. Ernstig genoeg om de Russische troepen naar Oekraïne te sturen "om de Russischsprekende bevolking te steunen". De Amerikaanse kranten zeggen het verhaal te hebben van betrouwbare maar anonieme bronnen in de Amerikaanse inlichtingendiensten.
Echte of geënsceneerde doden?
De Amerikanen willen niet zeggen hoe ze het verhaal op het spoor zijn gekomen en bewijzen kunnen ze ook al niet tonen. "Dat zou onze bronnen en werkwijzen onthullen" zeggen ze, maar het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken bevestigt het nieuws intussen wel. De Amerikanen zeggen zeker te zijn van hun zaak. Dat ze er nu mee naar buiten komen is wellicht een poging om de Russische plannen te dwarsbomen.
We zouden er niet mee naar buiten komen als we niet zeker waren van de details
State Department, Amerikaans ministerie van Buitenlandse Zaken
Het gaat om meer dan wat vage aantijgingen. De Amerikaanse inlichtingendiensten zijn heel concreet in de beschrijving van de plannen. Zo zouden er beelden worden getoond van de dag na een explosie, waarin lichamen te zien zijn en vernielde locaties. Er zou zelfs vals Oekraïens militair materieel worden getoond, Turkse drones en een groep Russischsprekende rouwenden, in werkelijkheid acteurs of figuranten. Alleen is niet duidelijk of er écht slachtoffers zouden vallen, dan wel of ook de lichamen gewoon bij het toneeltje horen.
Vergezocht of net geloofwaardig?
Wie verantwoordelijk is voor het plan hebben de Amerikaanse bronnen niet bekendgemaakt. Maar ze zijn er zeker van dat de Russische inlichtingendiensten een rol spelen, en ook dat het plan de goedkeuring heeft van hoge kringen in Moskou.
Dat de Amerikanen het nu bekendmaken kan een dubbel resultaat opleveren. Enerzijds wordt het moeilijker voor Rusland om het verhaal ook echt te gaan gebruiken, nu de hele wereld er weet van heeft. Het verhaal wordt er minder geloofwaardig door.
Anderzijds kan het de Europese bondgenoten er misschien van overtuigen dat het Rusland menens is. Want tot nu lijkt Europa - met Duitsland op kop - de Russische troepenopbouw toch vooral te zien als blufpoker van president Poetin. Dit verhaal kan aantonen dat de Russen echt wel van plan zijn om Oekraïne aan te vallen. De Britse inlichtingendiensten hebben trouwens al bevestigd dat ook zij weet hebben van zo'n "vals voorwendselplan".
Het Russische plan klinkt dan wel vergezocht, anderzijds sluit het ook aan bij andere berichten van westerse inlichtingendiensten. Die zeiden al eerder dat Rusland saboteurs wil inzetten in het oosten van Oekraïne, precies om dan met een beschuldigende vinger naar Oekraïne te kunnen wijzen. Bovendien wordt al langer gezegd dat Rusland op termijn Oekraïne wil destabiliseren, zodat er een pro-Russische president in het zadel kan worden gehesen. Maar vergezocht of niet, de Amerikaanse intelligence vindt het in elk geval voldoende om ermee naar de Amerikaanse kwaliteitspers te stappen. En ook voor buitenlandse zaken in Washington is dit dus meer dan een vergezocht scenario van een B-film.
Spanning aan de Russisch-Oekraïense grens - een woordje uitleg
Rusland heeft de voorbije weken tienduizenden soldaten samengebracht aan de grens met Oekraïne. Het Westen ziet dat als een vorm van agressie en vreest dat de Russische president Poetin Oekraïne wil binnenvallen.
Maar voor Poetin gaat het om een verdedigingsstrategie, omdat Rusland zich bedreigd voelt door de NAVO, het westerse militaire bondgenootschap dat de voorbije jaren alsmaar verder is uitgebreid naar het oosten, inclusief landen die voorheen tot de Russische invloedssfeer behoorden.
Rusland vraagt nu schriftelijke garanties aan de NAVO dat landen als Oekraïne en Georgië nooit zullen toetreden terwijl ze die belofte wel kregen op een NAVO-top in 2008. Moskou wil ook dat de NAVO zich terugtrekt uit alle nieuwe lidstaten zoals Polen of de Baltische staten.
Er wordt al geruime tijd op verschillende niveaus druk diplomatiek overleg gepleegd tussen het Westen en Rusland om het conflict niet te laten escaleren. De NAVO is bereid om over Russische gevoeligheden te praten, zoals ontwapening in Europa, maar benadrukt dat Rusland niet kan bepalen wie wel of niet lid kan worden van het bondgenootschap.
Gaan we naar een militaire confrontatie op het Europese continent met als inzet Oekraïne? Poetin lijkt de sleutel in handen te hebben. Hij bepaalt uiteindelijk hoe ver Rusland wil gaan om zijn zin te krijgen. Het Westen waarschuwt dat Rusland zware sancties staat te wachten mocht het overgaan tot een escalatie.
