Energieleveranciers twijfelen aan haalbaarheid energieakkoord, ook vanuit andere hoeken komt er kritiek 

Het wordt "zeer, zeer, zeer" moeilijk voor de energieleveranciers om tegen maart een btw-verlaging op elektriciteit toe te passen. Dat zegt FEBEG, de federatie van energiebedrijven. De federale regering bereikte afgelopen nacht een akkoord over een verlaging van de btw op elektriciteit van 21 naar 6 procent. Die maatregel moet ingaan vanaf maart en geldt voor vier maanden.

Maar de leveranciers twijfelen aan de haalbaarheid daarvan. Het gaat om een extreem complexe operatie, klinkt het bij Febeg. "We hebben twee maanden nodig om de btw-verlaging door te voeren", aldus Marc Van den Bosch van FEBEG. Volgens hem is het veel meer dan enkel een cijfer aanpassen op een factuur.

"Er gaan op maandbasis ongeveer een 750.000 eindfacturen buiten bij de leveranciers. Daarbovenop moet je ook alle websites, promoties en tarieffiches aanpassen. Tegelijk moeten ook de prijsvergelijkingswebsites tijdig aangepast worden met de nieuwe prijzen en de nieuwe btw-voorwaarden. Dat is heel veel werk", aldus Van den Bosch. Hij benadrukt ook dat alles correct moet verlopen zodat de klant een correcte factuur krijgt. "En dat wij achteraf niet alle klachten krijgen."

Het Netwerk tegen Armoede is blij dat er op korte termijn iets aan de hoge facturen wordt gedaan. Al maakt het zich wel zorgen om de toekomst, vertelt algemeen coördinator Heidi Degerickx in "De ochtend" op Radio 1. "Dit zal niet de laatste energiecrisis zijn. Het is goed voor nu, maar op lange termijn is er nog meer werk aan de winkel", aldus Degerickx. Voor Vlaanderen moet er volgens haar nog meer ingezet worden op de woonkwaliteit. "We zitten met een heel oud patrimonium wat leidt tot een heel hoog verbruik". 

Voor Netwerk tegen Armoede was de verlenging van het sociale tarief cruciaal. Dat tarief wordt verlengd voor ruim 1 miljoen gezinnen, nog zeker tot 1 juli. Bovendien zit er ook een plafond voor hen op hoeveel hun factuur mag stijgen. Toch blijven de energieprijzen onbetaalbaar voor mensen onder of net boven de armoedegrens. "Er moet een bijsturing komen naargelang de inkomens van de mensen en de stijgende energieprijzen." 

Volgens de Gezinsbond helpen alle kleine beetjes op korte termijn, maar biedt het energieakkoord absoluut geen oplossing op lange termijn. Veel gezinnen kampen met financiële zorgen en missen een structurele oplossing voor de enorm hoge energiefactuur. Bovendien komt 1 maart volgens de Gezinsbond veel te laat. 

"Als we kijken naar het hele kostenplaatje, zien we toch dat heel wat gezinnen dit jaar ervaren als een doekje voor het bloeden. Op lange termijn missen wij visie en een fundamentele oplossing. En dan kijken wij vooral naar renovatie", zegt Marie Behaeghe van de Gezinsbond. "Met een echte investeringsgolf in renovatie kunnen we gezinnen structureel beschermen tegen de hoge energieprijzen. Veel gezinnen hebben woningen die energetisch ondermaats presteren", aldus Behaeghe. 

Zelfstandigenorganisatie Unizo vreest ook dat veel ondernemers niet geholpen zullen zijn. Volgens gedelegeerd Bestuurder van UNIZO, Danny Van Assche, blijft de energiefactuur even hoog voor KMO's. "We kijken naar Vlaamse inspanning op openbare dienstverplichting om hieraan te verhelpen", post hij op Twitter. 

Ook de oppositie laat van zich horen. Kamer-fractieleider voor N-VA Peter De Roover vreest dat de maatregelen in de praktijk weinig zullen opleveren aan wie dat nodig heeft. "De regering heeft zo lang moeten wachten dat ze nu maatregelen neemt die ingaan voor de maanden maart, april, mei en juni. Dat zijn stilaan lentemaanden. Dat betekent dat de zware factuur van de winter daar al buitenvalt", aldus De Roover. 

"Bovendien betreft het een btw-verlaging voor elektriciteit. Dat is voor veel mensen niet de zwaarste component van hun energierekening", gaat De Roover verder. "En de koppeling aan accijnzen, wat men een "slimme maatregel" genoemd heeft, daarover is er dan blijkbaar nog geen akkoord. Dus het geheel is toch eerder een druppel op een hete plaat", besluit De Roover. 

De voorzitter van de PVDA Raoul Hedebouw reageerde verbolgen op Twitter. Hij noemt het onder meer boerenbedrog van de regering. Hedebouw refereert daarbij aan Maggie De Block. Die zei twee weken geleden nog in Villa Politica dat ze een algemene btw-verlaging  "een beetje een boerenbedrog" zou vinden omdat een algemene btw-verlaging de overheid twee miljard zou kosten, en de vraag is waar ze dat geld gaat halen, zei De Block toen. "Dat zal via hogere belastingen moeten, waardoor je dezelfde mensen die je nu iets geeft, later zwaarder zal moeten belasten", aldus De Block. 

Vlaams Belang stoort zich vooral aan de timing van het akkoord. “Het gaat maar in vanaf 1 maart, wanneer de koudste wintermaanden dus gepasseerd zijn”, zegt Kamerlid Wouter Vermeersch. “En in Nederland heeft men al van oktober een akkoord, maar hier zat de federale regering te bekvechten en de Vlaamse regering tot vandaag toe te zwijgen. Dit is dus écht ‘too little en too late’." 

Bovendien is er volgens Vlaams Belang geen echte structurele hervorming en gaat het slechts om tijdelijke maatregelen. "Zodat we snel weer met een verhoging van de factuur zullen worden geconfronteerd. En de btw op gas - wat het duurste is geworden - wordt zelfs helemaal niet aangepakt", aldus Vermeersch. 

Daarbij sluit ook professor fiscaal recht (VUB) Michel Maus zich aan. "De logica zou eigenlijk moeten zijn dat er voor energie - wat toch een basisproduct is - permanent een verlaagd tarief is", reageert hij in "De wereld vandaag" op Radio 1. "Men heeft nu een tijdelijke verlaging doorgevoerd, maar niet op aardgas. Dat is natuurlijk een serieuze dobber, gelet op het feit dat aardgas nog veel meer in prijs is gestegen dan elektriciteit."

Hij vindt het bovendien "hypocriet" dat de regering op deze manier mensen ertoe wil aanzetten om minder aardgas te verbruiken. "De btw wordt hier als een sanctionerende belasting gebruikt, wat totaal niet de bedoeling is. Het is ook zeer vreemd aangezien de regering zal inzetten op gascentrales op de energiebevoorrading op peil te houden."

Maus stelt zich ook de vraag of een verwarmingspremie voor iedereen wel nodig is. "Ik zou daar anders mee omgegaan zijn", zegt hij. Maar vooral met het cliquetsysteem voor de accijnzen heeft hij een probleem. "Men noemt dat een slimme energieheffing, ik noem dat een sluwe energieheffing. Als de energieprijzen dalen, verhogen de accijnzen. In eerste instantie is het dus een soort inkomstengarantie voor de overheid. Men probeert dat te verkopen als een goede maatregel voor de bevolking, maar er zit een pervers effect aan vast."