Rusland verplicht de oudste en belangrijkste mensenrechtenorganisatie Memorial om op te doeken. De beslissing is gebaseerd op een omstreden wet die vaker wordt gebruikt om dit soort maatschappelijke organisaties de mond te snoeren. De mensenrechtenorganisatie zelf noemt de beslissing “politiek gemotiveerd”.
Rusland verplicht oudste en belangrijke mensenrechtenorganisatie Memorial om te sluiten
Leslie Hodge
Gepubliceerd:
Memorial is een erg belangrijke en iconische mensenrechtenorganisatie in Rusland, die historisch misbruik door de voormalige Sovjet-Unie onderzoekt. De organisatie doet al meer dan dertig jaar onderzoek naar de massale zuiveringen in de Sovjettijd en bewaakt de nagedachtenis van de slachtoffers. De organisatie wil naar eigen zeggen “de waarheid over de slachtoffers aan het licht brengen en hun families steunen”. Bovendien bekritiseert ze ook regelmatig het Kremlin. Ze werd opgericht door onder andere de Nobelprijswinnaar voor de vrede Andrei Sacharov.
Sluiting gebaseerd op omstreden wet
Het Russische Hooggerechtshof heeft nu bevolen om deze organisatie op te doeken en baseert zich daarvoor op een omstreden wet die inmenging van "buitenlandse agenten" moet tegengaan. Het gerecht beschuldigde de organisatie van herhaaldelijk deze wet te overtreden omdat ze onder meer niet op al hun publicaties de verplichte waarschuwing “voor buitenlandse agenten” had vermeld.
Eerder had Rusland de organisatie namelijk als "buitenlandse agent" bestempeld. Dat label gebruikt Moskou voor organisaties die vanuit het buitenland worden gefinancierd en die politieke activiteiten tegen de Russische overheid uitvoeren. Memorial heeft dit label steeds geweigerd, waardoor het dus boetes kreeg van de rechtbank.
Het parket had begin november al gevraagd om de ontbinding van de organisatie. Het beschuldigde Memorial onder andere van "een vals beeld van de Sovjet-Unie als terroristische staat te verspreiden". Ook Poetin heeft Memorial al bekritiseerd, het is een organisatie die volgens hem "terroristen en extremisten steunt".
Memorial naar Europees Hof voor de Rechten van de Mens
"Ze hebben besloten om Memorial International en zijn regionale afdelingen te verbieden", schreef de organisatie op internet. Jan Ratsjinski, een van de vertegenwoordigers van Memorial, zei dat ze de zaak zullen aanklagen bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.
De echte reden voor de sluiting van Memorial is dat het parket niet houdt van het werk van Memorial om de slachtoffers van de Sovjetterreur te steunen
Advocaat Memorial
Ook de advocaat van Memorial heeft het nieuws bevestigd en meldt dat ze in beroep gaan tegen de uitspraak. “De echte reden voor de sluiting van Memorial is dat het parket niet houdt van het werk van Memorial om de slachtoffers van de Sovjetterreur te steunen", klonk het. Ook critici menen dat de sluiting "politiek gemotiveerd" is.
Uitspraak niet onverwacht
De aanklacht tegen de organisatie leidde al tot veel verontwaardiging binnen en buiten Rusland. De speciale VN-rapporteur Mary Lawlor zei eerder deze maand dat een ontbinding van Memorial "een nieuw dieptepunt zou betekenen voor mensenrechtenverdedigers in Rusland".
Ook op de uiteindelijke beslissing van de rechtbank reageert de internationale gemeenschap verbolgen "Dit is een zware klap voor de Russische samenleving", aldus een gezamenlijke verklaring van verschillende Duitse mensenrechtenorganisaties. Volgens hen legt deze beslissing bloot hoe Rusland "vecht tegen de confrontatie met het eigen onrechtvaardig verleden".
