De Europese Unie gaat sancties opleggen aan de Russische Wagner Group, een organisatie die privémilities naar conflicten uitstuurt. Dat hebben de ministers van Buitenlandse Zaken maandag beslist. De paramilitaire organisatie wordt ervan verdacht huurlingen uitgestuurd te hebben naar conflicthaarden in Syrië, Libië en Oekraïne en zich bovendien aan ernstige mensenrechtenschendingen bezondigd te hebben.
De nieuwe sancties zouden van toepassing zijn op acht personen, de Wagner Group zelf en drie ermee geassocieerde entiteiten. De maatregelen bevatten een Europees inreisverbod en een bevriezing van de tegoeden op Europese bankrekeningen. Omgekeerd mogen Europeanen en Europese entiteiten geen zaken met hen doen.
Wagner wie?
De Wagner groep (PMC Wagner) is officieel een bedrijf dat eigendom is van de Rus Jevgeni Prigozjin, een zakenman met nauwe banden met de Russische president Vladimir Poetin. Hij zou onder meer privé-kok van Poetin zijn geweest. Wagner is opgericht door Dimitri Oetkin, die zelf jarenlang tot de Russische elite-eenheden van de Russische geheime dienst heeft behoord. Wagner onderhoudt erg nauwe banden met het Russische leger. Zo mogen de rekruten van het huurlingenleger gebruik maken van legerterreinen bij Molkin, in de regio Krasnodar. Wagner rekruteert ook actief bij het Russische leger. In 2016 werd ervan uitgegaan dat Wagner zo’n duizend mensen telt.
De naam Wagner komt van de roepnaam die Oetkin als militair koos (Wagner) en gaat terug naar zijn extreemrechtse sympathieën voor het Derde Rijk van Adolf Hitler. Oetkin kreeg in 2016 een Russische eretitel, hem persoonlijk uitgereikt door president Poetin. Volgens sommige experten bestaat Wagner niet als onafhankelijk bedrijf, aangezien de Russische wet geen paramilitaire bedrijven toelaat. Volgens hen is Wagner een verdoken afdeling van het Russische leger, die werkt enkel en alleen in samenwerking en met toelating van de Russische regering.
Waar zijn huurlingen van Wagner al opgedoken?
De eerste keer dat huurlingen van Wagner opdoken was in de Krim in 2014, waar ze zij aan zij werkten met het Russische leger. Huurlingen van Wagner werden datzelfde jaar ook gesignaleerd in de Donbass, in Oekraïne. Nadien dook Wagner op in Syrië, waar Rusland steun bood aan de Syrische president Assad in de strijd tegen gewapende rebellen. Wagner stond mee in voor de herovering van het Syrische Palmyra, waarbij ook sprake zou zijn van grove misdaden. In 2018 komen tientallen huurlingen van Wagner om bij een Amerikaans bombardement tijdens de slag om Khasham. De VS boden hulp aan lokale Koerdische strijdkrachten in hun strijd tegen het leger en milities van president Assad.
Afrika groeimarkt voor Russische huurlingen van Wagner
Steeds vaker worden huurlingen van Wagner in Afrika ingezet, onder meer in het door burgeroorlog verscheurde Libië en Soedan. In Soedan vochten de huurlingen in opdracht van dictator Omar al-Bashir. Ook in de Centraal Afrikaanse Republiek doken ze op. In Libië zette Wagner basissen op in de Oostelijke stad Benghazi en Tobruk, om er steun te bieden aan sterke man Khalifa Haftar die met steun van onder meer Egypte vruchteloos probeerde de macht te grijpen in Libië.
Ook in het door terreur geteisterde Mali leek Wagner plots een hoofdrol toebedeeld te gaan krijgen. Het leger pleegde er een staatsgreep en wilde Wagner inschakelen om Mali opnieuw te stabiliseren. Al snel was er bezorgdheid in de EU over de mogelijke ontplooiing van de Wagner Group in Mali, waar met Europese trainingsmissies de plaatselijke militairen bijgestaan worden in hun strijd tegen terroristische groeperingen. De EU dreigde ermee haar steun aan Mali in te trekken als de Wagner Group een contract kreeg.
