Waterpeil in Westhoek is lichtjes gedaald, gemeentelijk rampenplan Stavele afgeblazen

Het waterpeil in de Westhoek is op de meeste plaatsen lichtjes gedaald en de dammen hebben afgelopen nacht stand gehouden. “We hebben in Stavele een dijk van 40 cm aangelegd om de huizen te beschermen en die verhoogd met extra zandzakjes”, zegt burgemeester van Alveringem Gerard Liefooghe. "Het water in de IJzer is intussen 3 cm gezakt. De piek ligt dus voorlopig achter de rug. Als het water verder blijft zakken en er komt geen nieuw water bij, dan kunnen we de dijk wegnemen."

Ook in Roesbrugge is het water aan het zakken: zo’n 30 cm om precies te zijn.  De brandweer kon al 1 pomp uitschakelen. Verder stroomafwaats langs de IJzer in Fintele bij Lo-Reninge is er wel een lichte stijging van het water. Maar ook daar is de situatie onder controle dankzij zandzakken en dompelpompen.

“Het is een trage zondvloed: het heeft geregend van zaterdagmiddag tot nu, het heeft dus al veel geregend. De regen is rustig gekomen, maar veel te lang. In Frankrijk is er blijkbaar nog meer gevallen dan hier en Frankrijk ligt hoger, dus al het water moet langs hier naar de zee. We hebben vooral problemen met de lager gelegen woningen en erven, ter hoogte van de IJzer en de Boeltjesbeek, dat zijn twee kritieke punten.” Er wordt verwacht dat de IJzer zijn alarmpeil overschrijdt en dan dreigt een aantal woningen in de Krombekestraat te overstromen.

De brandweer heeft nooddammen aangelegd in de Krombekestraat om de verwachte stijging tegen te houden en zo de huizen te beschermen. “De Krombekestraat is volledig afgesloten ter hoogte van het zuiveringsstation. Om Stavele te bereiken is er een omleiding voorzien.”

“We hebben al wateroverlast gehad in 2009. Toen hebben we actie ondernomen en achter de huizen een verhoging tot 5m60 gedaan. We dachten dat we waarmee in orde waren”, zegt burgemeester Liefooghe. “Deze zomer hebben we de gouverneur nog aangesproken op het feit dat dit een kwetsbaar punt blijft. We hebben zelfs een studiebureau aangesteld om een nieuwe verhoging uit te werken, maar we zijn ingehaald door de regen.”

“Het is alle hens aan dek, want dit hebben we nog nooit meegemaakt”, zegt Dries Maes die komt helpen bij de boerderij van z’n ouders. “Het water is enorm snel gestegen. Gisterenavond had ik al gezien dat het water enorm snel steeg. Deze middag was ik al eens komen kijken hoe het ging en toen was er bij ons in de straat nog geen probleem.”

“Ik ben snel naar hier gekomen om te kijken of ik iets kan doen. De brandweer is momenteel de oevers aan het versterken omdat het water steeds dichter bij de huizen komt. Wij helpen nu met onze landbouwvoertuigen om de zakjes dichter bij de huizen te brengen. De woning is voorlopig veilig, maar de loods lijkt in gevaar te komen. Het water mag geen 5 cm meer stijgen of alles staat onder water.” Maar Dries denkt niet dat een evacuatie van de dieren zal nodig zijn. “Er zijn al een 1.000-tal zakjes gelegd, maar er moet zeker nog het dubbele bijkomen."

In de late namiddag werd de civiele bescherming uit Brasschaat opgeroepen om bijstand te leveren in onder meer Stavele. "Rond 15 uur werd de operationele fase ingeroepen en dan worden wij onmiddellijk ingeschakeld. Op dit moment hebben we zo'n 800 extra zandzakken mee uit Brasschaat. Onze pompcapaciteit om het water verder weg te pompen is voorlopig niet nodig", vertelt André Van Cauter, luitenant civiele bescherming. 

Dat bevestigt ook Kristof Louagie van brandweer Westhoek. "Het was belangrijk dat deze namiddag door Alveringem proactief het gemeentelijke rampenplan afgekondigd werd. Dan kunnen wij extra middelen van op het federale niveau aanspreken en kunnen ook de naburige hulpverleningszones bijspringen met meerdere vrachtwagens vol zandzakken. Met die extra zandzakken proberen we nu het centrum van Stavele te beschermen tegen de wateroverlast. Volgens de berekeningen van Vlaams Milieumaatschappij zouden de dammen van zandzakken het vele water moeten kunnen opvangen."

“We hebben al een spannende dag beleefd”, zegt ook Christof Dejaegher (CD&V), burgemeester van Poperinge. “Het water kwam zowel in Poperinge als in Watou behoorliljk hoog, maar meest kritiek is deelgemeente Roesbrugge." Afgelopen nacht stond de IJzer in Roesbrugge 6 meter 10 hoog, dat is 20 centimeter boven het alarmpeil. 

“We monitoren constant het weerbericht, maar houden ook het water dat uit Frankrijk komt in het oog", zegt Kristof Louagie van brandweer Westhoek. "We zijn met de brandweer al sinds gisterenochtend bezig. Door de wateroverlast is er bij mij thuis ook geen elektriciteit, dus ik heb niet eens een warme douche kunnen nemen vanmorgen.”

“We zitten met een slechte samenloop van omstandigheden”, vertelt Dejaegher. De Bergenstraat hier in Roesbrugge ligt tussen een dode arm van de IJzer en de IJzer zelf. “Dat is altijd al een heel gevoelig gebied geweest voor wateroverlast, wat vrij logisch is. Het ligt in een klein valleitje, tussen die twee waterlopen. De vorige keer dat het fout liep, was in 1991. We hebben daarna heel wat werken uitgevoerd, maar nu is het toch opnieuw prijs.” 

Volgens Dejaegher zijn de omstandigheden vrij uitzonderlijk. “Het was een combinatie van vrij veel regenval in eigen streek en in Frans-Vlaanderen, in Noord-Frankrijk. Daar zijn ook enkele dorpen ondergelopen en al dat water moet langs hier richting de zee.” 

In minstens één woning is het water binnen gelopen. "Voorlopig zijn de leefruimtes van de woningen gespaard gebleven. Het zijn vooral veranda’s, garages en kelders die onderlopen.” Op de meeste plekken staat het waterniveau gelijk met de zandzakjes.

Bij Martin Schoonaert, een zelfstandig drukker die langs de kade van de IJzer woont, kwam het water ook naar binnen. “Gisterenavond stond het water nog niet erg hoog. Maar toen ik om 23 uur ging slapen, stond het al halverwege de kade. Ik heb proberen slapen, maar dat lukte niet en om 1.30 uur ben ik terug opgestaan. Want ik had uitgerekend dat dat een kritiek moment zou zijn.”

“Ik ben toen gaan kijken naar de kelder van de drukkerij en het water stond tot aan de raampjes. Ik heb het noodnummer gebeld en ze hebben zandzakjes gebracht, maar het water is toch op een paar plekken naar binnen gekomen.” Martin probeerde met zijn eigen pomp het water uit de kelder te pompen, maar dat lukte niet. “Rond 3 uur heeft de brandweer een grotere pomp gezet die nu volop aan het draaien is.” Ook bij de ouders van Martin liep het water binnen. “Het water kwam over de drempel van hun garage. Gelukkig staan de frigo en de diepvriezer preventief op blokjes, zodat die geen schade oplopen. Maar het water liep ook al de leefruimte binnen, die iets hoger ligt dan de garage. Gelukkig nog niet te veel, we zijn aan het dweilen om het water uit de living weg te halen."