Ondanks een jarenlange daling blijven er in Vlaanderen én België relatief veel mensen overlijden door zelfdoding. Vlaams minister van Welzijn Wouter Beke (CD&V) kondigt daarom een nieuw actieplan aan. Onder andere de Zelfmoordlijn 1813 zal langer bereikbaar zijn.
Vlaanderen wil 10 procent minder zelfdodingen in 2030, regering maakt nieuw actieplan op
Vincent Merckx
Gepubliceerd:
Wie met vragen zit over zelfdoding kan terecht op de Zelfmoordlijn, op het gratis nummer 1813, of op zelfmoordlijn1813.be. Nood aan een gesprek? Dan kan u 24/7 terecht bij Tele-Onthaal op het nummer 106. U kan ook chatten via www.tele-onthaal.be . Jongeren kunnen terecht bij Awel op telefoonnummer 102, of via chat op awel.be .
Elke dag opnieuw sterven drie Vlamingen aan zelfdoding, blijkt uit de laatst beschikbare cijfers uit 2018. Dat is erg veel. Ter vergelijking: bij onze noorderburen ging het in 2020 om vijf Nederlanders per dag, op een bevolking die bijna drie keer groter is.
Daarom kondigt Vlaams minister van Welzijn Wouter Beke (CD&V) samen met het Vlaams Expertisecentrum Suïcidepreventie (VLESP) vandaag een derde actieplan aan. Dat moet het aantal zelfdodingen tegen 2030 met 10 procent doen dalen. Beke noemt het “een ambitieuze, maar vooral realistische doelstelling”.
"Zelfdoding is misschien een individuele daad, maar de omgeving van die persoon kan een heel belangrijke rol te spelen om het te voorkomen", zegt Beke.
Het actieplan bestaat uit een reeks voorstellen die nog moeten goedgekeurd worden door de Vlaamse regering, maar wel breed gedragen worden.
Buddy's voor nabestaanden
Hoe ouder we worden, hoe hoger het risico op zelfdoding, wijst onderzoek uit. Vanaf 45 jaar stijgt het gevaar sterk. Andere risicofactoren zijn een lager opleidingsniveau en werkloosheid, zeker bij jongeren. Ook het feit dat er een taboe rust op zelfdoding, waardoor het moeilijk bespreekbaar blijft, maakt preventie moeilijk. En ook opvallend: mannen zijn veel kwetsbaarder dan vrouwen. Ze ondernemen minder suïcidepogingen dan vrouwen, maar zijn wel goed voor 73,7 procent van de dodelijke slachtoffers.
Het nieuwe Vlaamse actieplan wil specifiek inspelen op die risicogroepen, maar ook op jongeren. Een resem initiatieven moet daartoe bijdragen: creatieve boxen voor hulpverleners bijvoorbeeld, samenwerking met apothekers die het medicijnengebruik van hun klanten in het oog moeten houden, of een systeem van buddy’s die nabestaanden moet ondersteunen.
Volgens het plan zullen ook studenten aan sociale richtingen van het hoger onderwijs bijgeschoold worden. Hoe dat er concreet zal uitzien, is op dit moment nog niet duidelijk. In het middelbaar onderwijs moet zelfdoding dan weer beter bespreekbaar gemaakt worden.
Ook de openingsuren van het chatkanaal van de Zelfmoordlijn 1813 worden verlengd. De chatservice, die vooral door jongeren gebruikt wordt, wordt vanaf 1 december ook op weekdagen bereikbaar tussen 17:00 en middernacht. In de praktijk is dat een verdubbeling van het aantal uren. Op vrijdag en in het weekend was dat al sinds deze zomer het geval.
Nergens méér zelfdodingen onder vrouwen in Europa
Sinds 2000 zijn er twee Vlaamse actieplannen gelanceerd die het aantal zelfdodingen moesten terugbrengen met 20 procent tegen 2020. Die doelstelling is ruim gehaald. Onze regio telt vandaag 26 procent minder zelfdodingen dan in 2000.
Het is niet zo vanzelfsprekend dat de zelfdodingscijfers in Vlaanderen dalen, benadrukken Beke en het VLESP. In Nederland steeg het aantal zelfdodingen tussen 2008 en 2017 met 40 procent. In Groot-Brittannië piekten de cijfers sinds 2000 nooit hoger dan in 2018 en 2019.
Maar in absolute cijfers blijven zowel ons land als de regio Vlaanderen een slechte leerling in de Europese klas. België telt het op drie na hoogste aantal zelfdodingen in Europa. Wat zelfdodingen bij vrouwen betreft, doet ons land het zelfs het slechtst. Het Vlaams Gewest doet het maar iets beter dan de nationale cijfers.
