Klimaatbetogingen in Glasgow en van Amsterdam over Brussel tot Sydney: "Bezorgd over politieke traagheid"

In Glasgow werden 50.000 betogers verwacht maar volgens de organisatie zouden er 100.000 zijn opgedaagd, ondanks de regen en de wind. 

Het gaat om een heel divers publiek: burgers, leden van klimaat- of milieuorganisaties, van vakbonden, ziekenfondsen, de noord-zuidbeweging enz. Het thema van de mars is klimaatrechtvaardigheid: de armste landen die het minst aan de klimaatopwarming hebben bijgedragen, zijn momenteel al de grootste slachtoffers. Ondanks het grijze weer is het een kleurrijke betoging (zie foto's onderaan dit artikel). 

Kiki Berkers van 11.11.11 maakt deel uit van de Belgische delegatie op de betoging. "We zijn met de Klimaatcoalitie gekomen, met een heel divers publiek. De tijd dat het klimaat enkel iets was voor milieuorganisaties, is voorbij. Het is iets wat ons allemaal aangaat. Er moet dringend meer actie ondernomen worden." 

Klimaatrechtvaardigheid betekent voor Berkers twee dingen: de grootste uitstoters moeten meer doen om hun broeikasgassen te beperken, en de rijkere landen moeten meer financiële steun geven aan de lageloonlanden. Ook daarover wordt volop onderhandeld in Glasgow. 

Van Parijs tot Nairobi, en van Seoel over Istanbul tot Amsterdam: ook op veel andere plaatsen in de wereld is betoogd voor het klimaat. Het ging om zo'n 200 plekken, waaronder ook Brussel. In de Wetstraat voerden leden van Extinction Rebellion actie. Zij gingen platliggen op straat met een wit laken over zich heen. 

"We doen het op deze manier omdat we anders niet gehoord worden", vertelden boze actievoerders. Ze vinden dat er te veel naar de gewone mensen wordt gekeken, en te weinig naar de politieke en economische elite. De Wetstraat werd helemaal afgesloten, wat veel verkeershinder veroorzaakte. Meer dan 200 leden van de actiegroep zijn administratief opgepakt. 

In Amsterdam werd verzameld op de Dam: "De mooie beloftes van onze regering zijn lang niet genoeg om de klimaatdoelen (van Parijs, red.) te halen. We zijn heel erg bezorgd over de traagheid van de politiek," klonk het daar.

In Sydney, in Australië, kwamen ongeveer 1.000 mensen samen in wat de eerste toegestane betoging was in lange tijd door corona. Australië maakt niet zo'n al te goede beurt op de klimaatconferentie, zo stapte het niet mee in de wereldwijde methaanalliantie en in de steenkooldeal waarin landen beloven steenkool langzaam maar definitief uit te faseren. 

"We hebben menselijke verandering nodig, geen klimaatverandering", stond er op een protestbanner te lezen. "We willen veel meer van onze overheid", zei een van de betogers. 

De onderhandelingen in Glasgow zijn nog volop aan de gang: momenteel buigen technische werkgroepen zich over scherpere reducties  van de uitstoot van broeikasgassen door de verschillende landen. Er zijn veel sterkere doelstellingen nodig dan wat nu op tafel ligt, omdat de klimaatverandering in de hand te houden. Er is nog een week de tijd om die te bereiken, maar makkelijk wordt dat zeker niet. 

Eerder deze week was er al een deelakkoord om de wereldwijde ontbossing te stoppen tegen 2030, en sloten ruim 100 landen zich aan bij een wereldwijd pact om de methaanuitstoot beter aan te pakken. Er was ook een steenkoolakkoord, waarin landen beloven om tegen 2030 of 2040 helemaal af te stappen van steenkool. Onder meer Polen en Zuid-Afrika zitten daarin, maar grote landen als China en Australië dus niet. 

Een echte doorbraak kwam er nog niet: grote vervuilers als China en India hebben geen scherpere doelstellingen gesteld en gaan dat wellicht ook niet meer doen. Ook Rusland lijkt niet echt geneigd om stappen te zetten, en doet niet mee aan het methaanpact. 

China, 's werelds grootste uitstoter van broeikasgassen, wil de komende jaren zelfs nog pieken met zijn uitstoot door de verbranding van steenkool. Het land is erg afhankelijk van steenkool voor zijn energie, en moest de jongste weken de productie zelfs weer fors opdrijven om in de energienood te voorzien. India liet dan weer weten pas in 2070 klimaatneutraal te willen worden. 

Gastheer Boris Johnson toonde zich na de eerste dagen van de conferentie "voorzichtig optimistisch" maar waarschuwde meteen dat er nog een lange weg af te leggen is. Voor deze COP26 hebben wetenschappers gewaarschuwd dat een halfslachtig akkoord niet zal volstaan om de opwarming van de aarde te beperken tot anderhalve graad. Daarvoor is een heel sterk akkoord nodig, met veel scherpere nationale doelstellingen van de deelnemende landen dan wat nu op tafel ligt.