Céline Jalil heeft Libanese roots. Een deel van haar familie woont in Libanon maar door de pandemie is ze er lang niet meer geweest. Voor het eerst in drie jaar keert ze terug. Ze wist dat het land door een zware politieke en economische crisis ging. Maar ze wou met eigen ogen zien hoe de situatie écht is. Samen met Jolien Bogaerts maakte ze voor Vranckx & De Nomaden de reportage Mijn land in verval.
"Mijn land in verval": "Vranckx-Nomade" Céline Jalil keert terug naar het zwaar geplaagde Libanon
Céline Jalil
Gepubliceerd:
Wie dacht dat de explosie in augustus 2020 een keerpunt ging zijn voor Libanon had het mis. De problemen werden alleen nog maar erger. Het dagelijkse leven wordt er met de dag ondraaglijker. In augustus 2021 krijgen sommige wijken in het slechtste geval nog maar amper één à twee uur elektriciteit van de overheid. Om hun eigen generatoren te laten draaien, hebben ze brandstof nodig en die is er niet. Daardoor is het lang aanschuiven aan tankstations. Tot overmaat van ramp heeft de Libanese Lira negentig procent van zijn waarde verloren. De bevolking heeft het helemaal gehad met de corruptie van de politieke elite. Wie kan, gaat op zoek naar een beter leven elders.
“It’s a no man's land”, horen we meermaals terugkomen. De regering, onder leiding van premier Hassan Diab valt in augustus, kort na de verwoestende explosie in de haven van Beiroet. Wanneer we een jaar later in Libanon zijn om te filmen, is er nog steeds geen nieuwe regering gevormd. Politici raken er maar niet uit. Ondertussen kwijnt de bevolking weg. Maar de miserie spoort sommige mensen aan om net harder te vechten.
“We zijn allemaal onze jobs en veel geld kwijt, maar wat moeten we doen?” Treuren en niets doen is geen optie voor Hala Dahroughe, oprichtster van de NGO LibanTroc. “Het begon allemaal heel kleinschalig, ik richtte een Facebookgroep op en nu hebben we 75.000 leden.” Dagelijks worden er tientallen oproepen geplaatst voor babymelk of medicatie. Levensnoodzakelijke dingen dus. Hala voorziet ook voedselpakketten. “Twee jaar geleden konden de meeste mensen deze zak met basisvoeding wel betalen, nu ligt dat helemaal anders.”
Wie weg kan, vertrekt meestal ook. Dat voelen we overal. In het Al-Zahraa-ziekenhuis in Beiroet spreken we dokter Bassam Mansour, hoofd van de dienst intensieve zorgen. “De voorbije periode ben ik dertien van mijn beste personeelsleden verloren op mijn afdeling. Dat is heel veel. Naast het gebrek aan personeel is er ook te weinig medicatie. En dan moeten we nog constant vrezen dat we onze privégenerator niet meer draaiende gaan kunnen houden. Dat maakt ons werk heel moeilijk, het is een dagelijkse strijd. Ik heb de vijftienjarige burgeroorlog meegemaakt en deze crisis is erger.”
Ik heb de vijftienjarige burgeroorlog meegemaakt. Deze crisis is erger.
Dr. Bassam Mansour
In augustus 2020 slaat het noodlot toe in Beiroet. Een voorraad ammoniumnitraat van 2.750 ton ontploft. De explosie is voor alle Libanezen een moment in de geschiedenis dat ze nooit zullen vergeten. Maar voor de families van de 220 dodelijke slachtoffers is de wonde extra diep. We ontmoeten Helene Ata Geara voor haar ouderlijk huis dat nog helemaal in het puin staat. Helene verliest haar tweelingbroer Abdo tijdens de verwoestende explosie. “Iedereen verlaat Libanon, maar wij gaan niet weg, niet voor de verantwoordelijken in de cel zitten. En dat zijn er meerdere.” Het ammoniumnitraat lag er al opgeslagen sinds 2014, meerdere keren werd er gewaarschuwd voor de onveilige situatie maar de uiterst explosieve stof bleef gewoon liggen.
Gespannen sfeer
Ook voor ons is het soms moeilijk werken in zulke omstandigheden. Elke verplaatsing die we maken moet goed doordacht zijn. We willen vooral geen brandstof verspillen. Te laat zijn en afspraken missen door brandstofproblemen is eerder de regel dan de uitzondering. De sfeer is op sommige momenten heel gespannen. Soms kunnen we ons niet verplaatsen omdat een boze menigte de wegen blokkeert en vuilnisbakken in brand steekt. Elke nacht een rondje door het appartement lopen om te checken of alle batterijen van het cameramateriaal in de oplader zitten, is dagelijkse kost, want overdag is er zelden elektriciteit.
De bevolking is uitgeput, woedend en wanhopig. Hooggeschoolden verlaten massaal het land, brandstofprijzen zijn zo duur dat mensen zich zo weinig mogelijk verplaatsen. Bijna drie vierde van de bevolking leeft in intussen in armoede. De toekomst ziet er alles behalve rooskleurig uit voor Libanon, het is een land in verval.
