Elk jaar rond 5 november ontsteken de Britten vuurwerk en verbranden ze levensgrote poppen. Ze doen dat om het mislukken van een aanslag op het parlement te herdenken, die de loop van de geschiedenis had kunnen wijzigen. De Guy Fawkes-kop kende de voorbije jaren trouwens een opmerkelijke revival.
Britten vieren Guy Fawkes Day: ontdek hier het verhaal van de man van wie je vast en zeker het masker kent
Ivan Ollevier
Gepubliceerd:
36 tonnen buskruit
We schrijven 5 november 1605. Koning James I, die twee jaar daarvoor Elizabeth I is opgevolgd, maakt zich klaar om het parlementaire jaar plechtig te openen. Kort voor de ceremonie zal beginnen, doorzoekt de paleiswacht de kelders van het gebouw. Daar ontdekken ze tot hun verbijstering zesendertig tonnen buskruit, en een man met een tondeldoos, de voorloper van de aansteker, in de aanslag. Guy Fawkes, een oud-militair met kennis van explosieven.
Geen schijn van kans
Amper enkele minuten later zou een reusachtige ontploffing zowel het Paleis van Westminster, beter bekend als de Houses of Parliament, en de wijde omgeving in puin hebben gelegd. Tot vijfhonderd meter in de omtrek zou geen huis meer recht hebben gestaan. Koning James I en de parlementsleden zouden geen schijn van kans hebben gehad.
Samenzwering
Guy Fawkes is de spil van een samenzwering van Engelse katholieken. Wanneer James I de troon bestijgt, hopen de katholieken dat er een eind zal komen aan de vervolging waaraan ze zijn blootgesteld. Maar James I heeft geen oor naar geloofsvrijheid. Wel integendeel. Het parlement opblazen, waarbij de koning het leven zou laten, diens dochter ontvoeren en haar als katholieke monarch op het schild tillen, was het plan van enkele adellijke katholieke families.
Hanged, drawn and quartered
Fawkes wordt uiteraard onmiddellijk ingerekend. De andere samenzweerders kunnen ontsnappen, maar na een intensieve klopjacht worden ze gearresteerd, veroordeeld en geëxecuteerd. Enkelen komen om bij schietpartijen met militairen. Guy Fawkes kan de gruwelijke executie vermijden door net voor hij wordt gehangen bij een ontsnappingspoging zijn nek te breken. De straf voor verraders was anders niet min geweest: ophanging tot net voor bewustzijnsverlies intreedt, castratie, ontweiding van de ingewanden, waarna die voor zijn ogen verbrand worden, en ten slotte vierendeling. Hanged, drawn and quartered, noemen de Engelsen dat.
Het masker
Sindsdien vieren de Britten Guy Fawkes Day. Maar voor activisten over heel de wereld is hij het symbool geworden van verzet tegen de gevestigde machten. De antikapitalistische Anonymousbeweging adopteerde zelfs het bekende Guy Fawkes-masker als statement.
