Zondag start in Glasgow in Schotland de VN-klimaattop COP26. Wereldleiders van bijna 200 landen spreken er af hoe we de klimaatdoelstellingen van Parijs kunnen halen. Welk plan zal de Vlaamse regering naar voren schuiven? En zijn klimaatveranderingen niet van alle tijden? We legden jouw vragen voor aan klimaatexpert Pieter Boussemaere (Vives Hogeschool) in #steljevraag.
BEKIJK - Kunnen we de opwarming van de aarde nog stoppen? En hoeveel zal ons dat kosten? Jouw vragen beantwoord
Ann Willems
Gepubliceerd:
Wat is de bedoeling van de klimaattop in Glasgow?
In december 2015 werd in Parijs door bijna 200 landen een internationaal verdrag ondertekend met één doel voor ogen: de uitstoot van broeikasgassen terugdringen en zo de opwarming van de aarde beperken tot 1,5 à 2 graden Celsius.
“Bedoeling van de Klimaatconferentie in Glasgow is de ambities die zes jaar geleden zijn vastgelegd, verder aan te scherpen”, duidt klimaatexpert Pieter Boussemaere. “De doelen uit 2015 zijn namelijk niet afdoende en zouden alsnog leiden tot een opwarming van 3 à 4 graden tegen het einde van de eeuw. Dat zou catastrofaal zijn voor onze samenleving. Daarom werd in Parijs afgesproken om regelmatig de koppen bij elkaar te steken en de plannen te herbekijken.”
Met welk klimaatplan vertrekt Vlaanderen naar Glasgow, en doen we daarmee voldoende?
De Vlaamse regering zit vrijdagnamiddag samen om een definitief klimaatplan op te tekenen voor de Klimaatconferentie in Glasgow. De kans dat vandaag het volledige voorstel wordt afgeklopt, is klein. Nochtans dringt de tijd, want volgende week zaterdag zakt Vlaams minister van Klimaat Zuhal Demir (N-VA) naar Schotland af.
Onder meer een verplichte renovatie van woningen en een slimme kilometerheffing liggen op tafel:
Kunnen we hiermee de klimaatdoelstellingen halen? “Een van de belangrijkste en moeilijkste pijlers in ons land zijn onze gebouwen”, klinkt het bij Pieter Boussemaere. “We moeten onze woningen zo snel en zo goed mogelijk renoveren, isoleren en aansluiten op koolstofarme energiebronnen. Het voorstel om een huis na 4 à 5 jaar verplicht te isoleren, is een stap in de goede richting.” Bij een slimme kilometerheffing heeft de klimaatexpert zijn bedenkingen: “Dat is een goede maatregel om files te vermijden, maar op vlak van transport maken we alleen het verschil door te elektrificeren. Wij lopen flink achter ten opzichte van andere landen.”
Kunnen we de opwarming van de aarde nog stoppen of is het te laat?
“Een interessante en belangrijke vraag”, geeft Pieter Boussemaere toe, “maar het antwoord is behoorlijk complex”:
Zijn klimaatveranderingen niet van alle tijden?
“Dat is waar”, klinkt het bij Pieter Boussemaere. “Ons klimaat heeft altijd gevarieerd. Pakweg 22.000 jaar geleden zaten we nog in de piek van een ijstijd en zag het er hier helemaal anders uit.”
Toch liggen volgens de klimaatexpert de kaarten dit keer anders:
Moeten we niets doen aan de overbevolking van onze planeet?
“De overbevolking is slechts een kleine factor in de klimaatopwarming”, duidt Pieter Boussemaere. “Momenteel komen er elk jaar 80 miljoen mensen bij. Dat is een fors aantal, maar er is hoopvol nieuws: het aantal kinderen per vrouw neemt wereldwijd sterk af en bedraagt gemiddeld nog 2.4. We hopen snel uit te komen op een gemiddelde van 2.1 kinderen, waardoor de groei na verloop van tijd stopt.” Alsnog bestaat de kans dat we eind deze eeuw met 10 of misschien zelfs 11 miljard mensen rondlopen. “Het is nu aan ons om te zorgen dat onze samenleving dat aankan – en in principe moet dat lukken.”
Kunnen we de innovaties die nodig zijn om de klimaatdoelstellingen te halen, betalen?
Pieter Boussemaere is stellig: “Ja, dat kan. België heeft geen olie- of gasvelden, en ook steenkool is einde verhaal. Dat betekent dat we fossiele brandstoffen moeten importeren, en die kosten tikken flink aan. Op Europees niveau wordt elke dag 1 miljard euro betaald om o.a. steenkool en gas te importeren. 38 procent daarvan gaat naar Rusland, dus Poetin lacht in zijn vuistje. Als we een energietransitie maken naar minder of geen fossiele brandstoffen, sparen we uiteindelijk geld uit. Zo worden we niet alleen rijker, maar ook minder afhankelijk van andere landen. ” Al heeft ook dat een prijskaartje: “In ons land werden tot nu toe alleen bierviltjesberekeningen gemaakt, in Nederland spreken berekeningen over investeringen van 14 à 15 miljard euro per jaar. Een som die zou worden gedragen door de hele bevolking: bedrijven, overheid en individuen samen. Het gaat over veel geld, maar het is wel een investering die zich na verloop van tijd terugverdient."