De vulkaan Cumbre Vieja op het Canarische Eiland La Palma is intussen al 36 dagen actief. De schade aan duizenden huizen is groot en voorlopig blijft de lava maar stromen. Hoe lang zal dat nog doorgaan? Kan je nog op vakantie naar de andere Canarische Eilanden? En hoe wordt vulkaanactiviteit eigenlijk gemeten? Professor geologie Karen Fontijn (ULB) beantwoordt al jouw vragen tijdens #steljevraag.
Vulkaan spuwt al 36 dagen lava op La Palma en het einde is nog niet in zicht: hoelang kan de uitbarsting nog doorgaan?
Raf Tubbax
Gepubliceerd:
Hoe lang gaat de uitbarsting van de Cumbre Veija nog duren?
Volgens professor Karen Fontijn is dat moeilijk te voorspellen. Het enige dat ze kunnen doen is kijken naar het verleden. "50 jaar geleden is de Cumbre Veija ook uitgebarsten, toen heeft dat 3 maanden geduurd. Eerdere uitbarstingen duurden ook altijd tussen één en drie maanden," zegt Fontijn. De kans is dus groot dat er nog niet meteen een einde komt aan de lavastroom.
De afgelopen dagen ontstond er bijvoorbeeld nog een kleine krater die voor een nieuwe lavastroom zorgde.
Hoe werken die kraters precies? Professor Fontijn licht het toe:
Hoe hard kan de situatie nog uit de hand lopen?
"Normaal gezien zal de uitbarsting niet veel erger worden dan dat zij nu is. Er kunnen nog kleine nieuwe kraters ontstaan, maar die zullen niet voor veel meer lava zorgen," aldus professor Fontijn. De nieuwe lavastromen zullen dus niet meteen een andere richting uitgaan, maar kunnen wel wat breder worden en nieuwe huizen bereiken. Er doen ook enkele wilde verhalen de ronde. Onder andere over een onderzoek van 20 jaar geleden waarin staat dat de uitbarsting van de Cumbre Vieja voor een tsunami kan zorgen. Daar hoeven we ons volgens Fontijn geen zorgen over te maken: "Nieuw onderzoek heeft aangetoond dat zoiets niet zal gebeuren. Het ergste dat kan gebeuren is een flank die inzakt die kan zorgen voor grote golven in de omgeving van La Palma, maar op dit moment is er geen enkele aanwijzing dat de flank op instorten staat."
Kan ik nog op vakantie naar de Canarische Eilanden?
Over je vakantie naar Gran Canaria of Tenerife moet je je geen zorgen maken. De lavastroom is enkel een gevaar op het zuidelijke deel van La Palma en zelfs de gassen die vrijkomen, zijn weg van de vulkaankrater geen groot gevaar. Uit de vulkaan komen gassen die zwavel bevatten en die kunnen in hoge concentraties schadelijk zijn, maar een keer ze in de atmosfeer terecht zijn gekomen, is het gevaar wel weg.
De omliggende eilanden hebben dezelfde geologische oorsprong en zijn dus ook vulkanische eilanden. Zo heb je op Tenerife de El Teide vulkaan, maar er is geen reden om te denken dat die nu ook zal uitbarsten. "De vulkanen in de buurt zullen ooit in de toekomst nog wel eens uitbarsten, maar zullen zeker niet 'wakker gemaakt worden' door de uitbarsting van de vulkaan op La Palma," legt professor geologie Karen Fontijn uit.
Zal het luchtverkeer opnieuw helemaal verstoord raken, net zoals in 2010 met de vulkaanuitbarsting in IJsland?
De schade die de vulkaan aanricht op La Palma is groot, maar de uitbarsting is op zichzelf eigenlijk relatief klein. Buiten wat hinder bij het lokale luchtverkeer, worden er geen verdere problemen verwacht voor de Europese luchtvaart.
Hoe komt het dan dat de uitbarsting van de Eyjafjallajökull voor zo veel problemen zorgde? "Die uitbarsting was veel groter en vond plaats onder een ijskap, waardoor de aswolk veel hoger in de lucht werd geblazen," zegt professor Fontijn. Het zijn die asdeeltjes die schadelijk kunnen zijn voor de vliegtuigmotoren.
Zijn er andere (Europese) vulkanen waar we ons zorgen over moeten maken?
In Europa zijn verschillende slapende vulkanen, maar nu wordt er vooral gekeken naar de vulkaan op het Italiaanse eiland Vulcano. Er komt steeds meer gas uit de grond en dat kan een voorspeller zijn van een toekomstige uitbarsting. Uit voorzorg worden er geen toeristen meer toegelaten op de vulkaan. Als het tot een uitbarsting komt, zal die niet zo groot zijn als die van La Palma en ook niet echt een impact hebben op de rest van Europa.
De 'gevaarlijkste' Europese vulkaan is volgens professor Fontijn de Vesuvius. In de Oudheid zorgde die nog voor de vernieling van Pompei en nu ligt de Italiaanse grootstad Napels in de buurt.
Professor Fontijn legt uit hoe de Vesuvius een bedreiging kan zijn voor Napels:
Hoe worden vulkaanuitbarstingen voorspeld? Kunnen we die metingen vertrouwen?
Het is onmogelijk om exact te voorspellen of een vulkaan zal uitbarsten en wanneer, maar de technologie gaat er wel op vooruit, "maar zeker zijn we nooit."
Professor Fontijn legt uit op welke drie manieren er nu vulkanische activiteit gemeten wordt:
