Sinds het begin van het jaar zijn de prijzen voor koffiebonen op de internationale markt fors gestegen. De aanleiding is een resem van verschillende problemen in Brazilië, Vietnam en Colombia en laat dat nu net de grootste uitvoerders van het zwarte goedje zijn. Of u dat evenredig merkt in uw portemonnee hangt af van de koffiebranderijen en de winkels.
Koffieprijs blijft stijgen door problemen in Brazilië, Colombia en Vietnam, maar wordt ons kopje daardoor duurder?
Jos De Greef
Gepubliceerd:
Koffie is een van de meest verhandelde goederen uit de wereldeconomie en miljoenen mensen werken in de productie, transport, handel en verwerking. De prijs wordt bepaald door termijncontracten op de grote goederenbeurzen ICE in New York en Nymex, een filiaal van CME Group uit Chicago en ruwe koffiebonen zijn tegelijk een instrument voor speculatie.
Het probleem is dat koffie niet overal kan groeien en dat een aantal landen erg zwaar kunnen wegen op de prijzen. Sinds begin dit jaar is de prijs van ruwe koffiebonen op de wereldmarkt met 40 procent gestegen, de voorbije twaalf maanden is die voor arabica zelfs verdubbeld. Arabica wordt gebruikt in de betere koffies en is goed voor bijna driekwart van de productie.
Droogte, vrieskou, corona en protest
Veel van die bonen komen uit Brazilië, met een marktaandeel van 40 procent veruit de grootste uitvoerder. De oogst in Brazilië wordt echter geteisterd door de zwaarste droogte in decennia en door hevige vrieskou in de winter. Niet alleen de oogst heeft daaronder te lijden, ook moet een deel van de koffiebomen opnieuw worden aangeplant en in dat geval duurt het drie jaar vooraleer die vruchten dragen.
Vietnam is de tweede uitvoerder van koffiebonen, zij het dan vooral van robusta, de variëteit die u meestal terugvindt in oploskoffie of sommige espresso's. Geen vrieskou hier, maar wel de plotse uitbraak van het coronavirus, waardoor de zuidelijke grootstad Ho Chi Minh-stad (Saigon) onder een strikte lockdown staat. Laat nu net die stad de grote uitvoerplaats zijn voor de koffie van de centrale hooglanden.
De voorbije maanden werd ook Colombia -de derde uitvoerder- getroffen door sociaal protest. Ook dat heeft het transport van koffie en de uitvoer getroffen.
Voelt u dat ook? Ja, maar hoeveel?
Al die problemen hebben met elkaar niets te maken, maar wel in combinatie. Brazilië, Vietnam, Colombia, Indonesië en Ethiopië zijn samen goed voor driekwart van de koffieproductie en als drie van die landen op de rem gaan staat, schiet de prijs de hoogte in.
Het gaat om de markt voor ruwe koffiebonen. Voor die in uw kopje belanden, moeten die eerst nog over twee grote horden. Eerste stopplaats zijn de koffiebranderijen, de tweede de distributie met transporteurs, winkels en supermarkten. Elk van hen bepaalt vrij in hoeverre zij de prijsstijgingen bij hun aankopen zullen doorrekenen aan hun klanten. Koffie wordt inderdaad duurder, maar kwaliteitsmerken zullen de prijsverhogingen natuurlijk steviger doorrekenen dan discountwinkels, telkens met een oog op wat de concurrenten doen.
Stijgen doet de prijs alleszins. De problemen in Vietnam en Colombia lijken beperkter in tijd, die in Brazilië zouden evenwel op langere termijn kunnen spelen. Dat opent perspectieven voor de volgende kopgroep van uitvoerders zoals Mexico, Honduras, India, Oeganda en Peru, maar het duurt wel enkele jaren vooraleer nieuwe aanplanten bonen opleveren. De koffieplant is bovendien erg gevoelig voor weersomstandigheden en ziektes en de kweek is dus een riskante operatie. In Europa -grote afnemer van koffie- wordt de plant enkel commercieel gekweekt op de Canarische Eilanden in Spanje.
