Ze werd de "vrouwelijke Steve Jobs" genoemd, sierde de voorpagina van toonaangevende zakenbladen en werd door Time uitgeroepen tot een van de invloedrijkste mensen ter wereld. Maar de medische revolutie die Elizabeth Holmes beloofde, bleek te mooi om waar te zijn. Haar bloedtestbedrijf, waarin grote namen miljoenen hadden geïnvesteerd, was een lege doos. Vandaag start in Californië het proces waarin Holmes zich moet verantwoorden voor oplichting.
Van "vrouwelijke Steve Jobs" tot gevallen icoon: spraakmakend fraudeproces tegen Elizabeth Holmes begint
Sara Van Poucke
Gepubliceerd:
Het spraakmakende fraudeproces gaat vandaag van start in San Jose in de Amerikaanse staat Californië. De 37-jarige Elizabeth Holmes staat er terecht voor negen aanklachten wegens oplichting en twee wegens samenzwering met oplichting als doel. Ze riskeert 20 jaar cel.
Jarenlang waren er nochtans nauwelijks vraagtekens gezet bij het succesverhaal van Elizabeth Holmes. Een verhaal dat ze zelf bijzonder efficiënt aan de man bracht. Het begon in 2003, toen ze als 19-jarige de deur van de prestigieuze universiteit van Stanford achter zich dichttrok om haar eigen bedrijf op te richten.
Ze had een patent genomen op een nieuwe technologie om bloed te testen. Daarbij volstond een vingerprik om een reeks medische testen op verschillende aandoeningen te kunnen uitvoeren. Bovendien kon dat een stuk sneller en goedkoper dan bij de klassieke laboratoriumtests. Het nieuwe bloedtestapparaat, de Edison genoemd, was niet groter dan een broodrooster. Het werd tien jaar later ook op de markt gebracht door Theranos, het bedrijf van Holmes.
Niemand minder dan de huidige Amerikaanse president Joe Biden kreeg in 2015 een rondleiding in het bedrijf, en toonde zich onder de indruk. "Je hoeft alleen maar door dit bedrijf te wandelen om te zien waar innovatie om draait", reageerde hij enthousiast.
Grote namen
Maar Biden was slechts een van de grote namen die zich lieten misleiden. Met haar wervende verhaal was Elizabeth Holmes er al in geslaagd een vooraanstaande Stanford-professor te laten toetreden tot de raad van bestuur van Theranos.
Daarna volgden meer grote namen, zoals de voormalige minister van Buitenlandse Zaken Henry Kissinger. Die zorgden er op hun beurt voor dat geldschieters als mediamagnaat Ruport Murdoch kapitaal injecteerden in Theranos. Op het hoogtepunt werd Theranos gewaardeerd op 10 miljard dollar en sierde ceo Elizabeth Holmes de covers van zakenbladen als Forbes en Fortune.
De media waren sowieso tuk op haar, en de mediagenieke Holmes wist haar imago van "wizzkid" ook feilloos te cultiveren. Zo verscheen ze zo goed als altijd in een zwarte rolkraagtrui, net als haar idool Steve Jobs, de in 2011 overleden topman van Apple.
"Bloedfraude"
Maar diezelfde media, of althans een onderzoeksjournalist van The Wall Street Journal, luidden ook de val van Elizabeth Holmes in. John Carreyrou liet zich niet verblinden door de hype en vroeg zich af waarom Theranos nooit met onderzoeksresultaten naar buiten kwam.
Na maanden onderzoek kwam hij erachter dat de bloedtests vervalst waren. De veelbelovende Edison bleek niet te werken. In zijn boek "Bad blood" (in het Nederlands vertaald als "Bloedfraude") toonde Carreyrou aan dat Theranos bloed van patiënten vaak liet testen in reguliere laboratoria. Werd het toch geanalyseerd door de eigen Edison, dan bleken de resultaten erg onbetrouwbaar.
Patiënten die het slachtoffer werden van de onbetrouwbare onderzoeksresultaten, zullen naar verwachting de komende weken op het proces worden gehoord. Dat proces start vandaag met het aanstellen van de juryleden. Eerder werd het al twee keer uitgesteld, eerst door de coronapandemie, daarna wegens de zwangerschap van Holmes. Elizabeth Holmes zal onschuldig pleiten, lieten haar advocaten al weten.
Beluister hier het gesprek met Amerika-correspondent Björn Soenens over Elizabeth Holmes in "De wereld vandaag":
Wie is Elizabeth Holmes? Haar proces start vandaag in de VS
