Het is goed geweest
Stojan Gajic – een goedlachse dertiger – is arts van opleiding, maar vorig jaar zat hij een tijdlang zonder job. Hij droomde er al lang van om met zijn motor naar Rusland te rijden, en ook om het onmetelijke Kazachstan te zien. Zo vertrok hij in de zomer van vorig jaar richting oosten. Een tocht die hem samen met enkele Poolse motards tot in Centraal-Azië bracht.
The Silk Road Adventure, zo zouden ze hun reis noemen. China zelf doorkruisen was niet haalbaar, omdat enkele deelnemers maar voor een beperkte tijd onderweg konden zijn. En dus keerden ze na een spectaculaire tocht door het Pamirgebergte in Tadzjikistan terug via Oezbekistan, Turkmenistan en verder langs de Kaukasus en Turkije. Een variatie op ons eigen thema.
“Ik denk nog elke dag aan mijn reis,” zegt Stojan. “Het is iets wat ik voor heel mijn leven met me meedraag.” Zijn vrouw was aanvankelijk niet erg enthousiast over de meer dan twee maanden lange afwezigheid, maar uiteindelijk legde ze zich erbij neer. Na zijn terugkeer hadden de twee het een beetje moeilijk, omdat hij de beslommeringen van het dagelijkse leven als futiliteiten was gaan beschouwen. Nog een parallel met de militair die na een "tour of duty" weer thuis komt.
Maar nu, bijna een jaar na zijn avontuur, heeft Stojan een nieuwe uitdaging. Zijn vrouw is in verwachting. “Ik zal een tijdje moeten thuisblijven,” zegt hij. Hij zet zijn zwarte helm op en we nemen afscheid. Niet zonder elkaar te beloven in contact te blijven en informatie uit te wisselen over grote reizen.
Chinoiserieën in Kroatië, de moderne zijde
In Rijeka gaan we op zoek naar chinoiserieën. Niet echt de artistieke, maar de alledaagse. Wat vroeger met de karavaan of gewoon met paard en kar arriveerde, en vandaag per cargoschip of vliegtuig. Zijden stoffen uit China vinden we hier niet – of we doen niet voldoende moeite. Maar de moderne zijde ligt in gsm-winkels: smartphones en tablets en draagbare hotspots. Allemaal made in China. En nu ook verkrijgbaar van echte Chinese merken zoals Huawei of ZTE.
Steeds meer stappen de Chinezen af van het pure kopiëren van westerse producten en zetten ze in op research en eigen innovatie. China is al lang niet meer louter de fabriek van de wereld. R&D Chinese style is in opmars, en de grote spelers op de wereldmarkt zullen daar de komende jaren rekening mee moeten houden. Dat merken we dus ook hier in deze phoneshop, pal in het zonnige Rijeka.
19.628 kilometer
Kroatië is onze laatste stopplaats. De laatste reportage. De historische Zijderoute boog van hieruit af naar het zuidwesten, naar Rome, waar gegoede lieden twee millennia geleden gek waren op de zijde uit het verre China. Wij gaan noordwaarts, naar huis. Het is goed geweest. Nog even door Slovenië, Oostenrijk, Duitsland, Nederland, et voilà. Zes landen in twee dagen, we deden het op deze reis nooit beter.
We waren in totaal 52 dagen onderweg en volgens onze gps-gegevens zullen we in totaal 19.628 kilometer hebben afgelegd. Tijd voor de lunch was er zelden, maar ’s avonds kwamen de meest uiteenlopende gerechten op tafel. Van overheerlijke spicy food in China, over een oneindige variatie aan kebabs en lamsgerechten in Centraal-Azië, tot gegrilde vis en dito vlees in de Balkan. Van chopsticks over eenzame vorken, tot uiteindelijk de ons vertrouwde volledige bestekset verscheen.
We logeerden in tientallen hotels, staarden naar het zoveelste spiegelei bij het ontbijt en vergaten kamernummers zodra de jeep weer in beweging kwam.
De reis is een deel geworden van mezelf
“En volgt na deze reis nu het zwarte gat?”, zo luidde een vraag in het laatste radiogesprek. Ik moet dat nog bekijken. Eerlijk gezegd weet ik niet echt wat een zwart gat is. Misschien vind ik er wel een in mijn koffiekop. Maar wat de motorrijder uit Kroatië me zei is ongetwijfeld waar. Dit is iets wat je voor de rest van je leven bijblijft. Niet zozeer als een spectaculair verhaal om aan je kleinkinderen te vertellen. Maar iets wat een deel wordt van jezelf. Niet meer, niet minder. Wat mij betreft: allesbehalve zoals bij de soldaat die terugkeert van het front. De reis krijgt een plaatsje, en daar houdt het ook mee op. Want morgen begint het gewone leven weer als voorheen. Na tweeënhalf jaar in China, na 52 dagen in een uitgeleefde jeep.
