Afscheid van Nederland

Toen ik in 2000 na een jaar ook al afscheid moest nemen van Amsterdam, trok ik daar op strooptocht. Op één dag kocht ik alles wat ik een jaar lang in etalages likkebaardend had staan bekijken. De buit bestond onder meer uit een oude zilveren koffiekan en een sierlijke vulpen waar ik nog dagelijks plezier van heb.

Ouder en wijze geworden doe ik het nu rustig aan. De hebzucht is ook aanzienlijk geslonken. Het is zoals bij terminaal zieken: die gaan ook zelden nog snel op wereldreis, meestal leven ze rustig door.

Eén weekend kreeg ik een opstoot van mogelijk gemis. Toen bezocht ik op een drafje een heleboel tweederangs musea in Den Haag waar ik de voorbije jaren steeds was langs gelopen. Duffe herenhuizen die me terugvoerden naar de tijd van Louis Couperus. Ik kon me levendig voorstellen hoe in die stoffige zitkamers vrouwen opgesloten zaten in een slecht huwelijk en was maar wat blij toen ik na afloop weer buiten stond.

Toen de zon zich onlangs liet zien, kreeg ik zowaar even zin om naar de Keukenhof of Madurodam te gaan. Nooit geweest, ook nu niet. We kozen die dag opnieuw voor zekerheid en wat ons hier steevast gelukkig maakte: zachtroze tulpen en krabkoekjes van misschien wel de beste viswinkel in Nederland.

Iedereen vraagt me dezer dagen naar de hoogtepunten van mijn correspondentschap. Het dieptepunt herinner ik me goed: dat was de avond dat ik een radioreportage moest zien te maken van de eerste naakte datingshow in Nederland. Alle treurigheid in het universum balde zich toen samen: ik zat ergens moederziel alleen in een koud, donker hok en moest verslag doen van domheid, commercie en de onmogelijkheid van de liefde.

Gelukkig stonden daar meerdere hoogtepunten tegenover. Het ogenblik dat Willem-Alexander en Maxima als nieuw koningspaar naar buiten schreden en ik dat live mocht vertellen op de radio was er zo een. Ook toen kwamen verschillende zaken samen: nieuws, geschiedenis, blijdschap, politiek en glamour. De persconferentie met Obama was ook aardig. Al kwam-ie de dag daarna gewoon op bezoek in mijn geboortedorp. Dat devalueerde de boel flink, moet ik zeggen.

Maar het mooist blijft toch echt contact met gewone mensen, al wordt dat steeds zeldzamer door de meedogenloze snelheid van het nieuws. Zo blijf ik de streng christelijke gemeenschap hier fascinerend vinden. Bij ontmoetingen altijd weer datzelfde patroon: een gelukkige moeder met brave kinderen in een woonkamer met piano en bijbel als enige afleiding. Voor mij waren ze de Nederlandse Amish, een groep mensen die in dit progressieve land hardnekkig is blijven stilstaan in de tijd. Ik moest ook altijd denken aan de film “Babette’s feast” over een kleine gelovige gemeenschap in het hoge noorden die zich elke luxe, elk genot ontzegt.

De groep oefent op mij een grote aantrekkingskracht uit. Zou het niet heerlijk zijn om een rustig leven te leiden waarin je niet beoordeeld wordt op werk of uiterlijk, waarin een boek je voorschrijft wat te doen en waarin je alwetende man alles voor je regelt? Vast niet. Het feit dat ik hierover dagdroom bewijst dat het hoog tijd is om een einde te maken aan dit correspondentenbestaan.

Dit is ook een mooi moment om professioneel helemaal afscheid te nemen van Nederland. Een hele generatie heb ik bestookt met goed en slecht nieuws uit het noorden. De begrafenis van Fortuyn in 2002 was mijn eerste opdracht, de voorbije verkiezingen de laatste. Ik hoef niet nog een koningsdag te verslaan, voor mij geen tweede proces Wilders. Het is welletjes geweest, we gaan weer naar huis.

We verheugen ons op een avond ongestoord Franse of Britse tv kijken, een afspraak waarbij we niet ook de telefoon in de gaten moeten houden en een boterkoek met rozijnen op zondagochtend. Ik vind Nederland geen “waanzinnig gaaf” land zoals premier Rutte, maar wel mooi en heel bijzonder. Voortaan komen we alleen nog voor ons plezier. En maakt u zich geen zorgen: het eerste tripje is al geboekt.