Jacht op Rwandese rebellen in Oost-Congo feitelijk stopgezet
De ‘Forces démocratiques pour la libération du Rwanda’ (FDLR) bestaat grotendeels uit Rwandese vluchtelingen. Sommige leiders zijn er al sinds 1994, toen ze als militairen gevlucht zijn uit Rwanda dat veroverd werd door het Rwandees Patriottisch Front van de huidige president Paul Kagame. Zeker die oude leiders worden ervan beschuldigd dat zij deelgenomen hebben aan de Rwandese genocide in 1994. Maar de meeste van de ongeveer 1500 FDLR-strijders zijn veel te jong om destijds te hebben meegevochten en waren toen kinderen op de vlucht of nakomelingen van vluchtelingen.
De FDLR is bereid om te ontwapenen op voorwaarde dat er een politieke dialoog komt met het huidige regime in Rwanda. Maar president Kagame is niet bereid om te praten met een groep die hij ‘génocidairs’ noemt, laat staan om het te hebben over politieke vrijheden voor die opposanten in Rwanda.
Met de Verenigde Naties en andere internationale organisaties was afgesproken dat ze tegen 2 januari de wapens zouden neerleggen. Dat is maar zeer gedeeltelijk gebeurd en daarom moest er een militaire operatie komen tégen de FDLR door het Congolese leger, gesteund door de Blauwhelmen van de MONUSCO in de regio. Het is die langverwachte operatie die nu feitelijk afgeblazen is.
Kabila boos
De MONUSCO weigert immers de beloofde logistieke steun omdat president Kabila twee generaals aan het hoofd van de operatie had geplaatst die volgens de Verenigde Naties zware mensenrechtenschendingen op hun geweten hebben. Kinshasa weigert om die aanstellingen ongedaan te maken.
Tijdens een opgemerkte audiëntie met de Westerse ambassadeurs in Congo afgelopen zondag heeft president Kabila die beslissing van de Verenigde Naties aangeklaagd en gesteld dat zijn land ‘niet onder toezicht staat van de VN’. Zijn minister van Informatie, Lambert Mende, preciseerde op een persconferentie dat de operatie tegen de FDLR er zeker komt maar evengoed ‘één maand, één jaar als tien jaar’ kan duren. Zo is het wel duidelijk dat de operatie op de lange baan geschoven is.
De boodschap van de Congolese leiders zal zeker extra aandachtig gevolgd zijn in Brussel. Want komende zaterdag vertrekken de Belgische ministers van Ontwikkelingssamenwerking, Alexander De Croo, en van Buitenlandse Zaken, Didier Reynders, samen naar Kinshasa voor een officieel bezoek van vijf dagen. Daarbij zullen zij ook Goma, Oost-Congo, aandoen.
Ongetwijfeld komt de kwestie van de onveiligheid in de regio ter sprake. Het dossier van de FDLR is daar maar een klein onderdeel van. In een gebied ongeveer vijf keer zo groot als België met meer dan 4 miljoen inwoners zijn al jarenlang een veertigtal rebellenbewegingen actief. De meeste hebben nauwe banden met de kleine buurlanden Rwanda en Oeganda. Die connecties zijn nodig om de waardevolle grondstoffen uit Oost-Congo weg te kunnen smokkelen. Die winstgevende activiteiten leveren heel veel op voor enkele lokale potentaten én voor de machthebbers in de buurlanden. Sommige analisten zijn ervan overtuigd dat ook de machtigen in Kinshasa, president Kabila incluis, hun graantje meepikken. En dat het mede daarom is dat een definitieve opruiming van alle rebellenbewegingen in Oost-Congo niet meteen op hun prioriteitenlijstje staat.
