Chinees rijbewijs voor Belgen
Huisdokters bestaan niet in China, het onderzoek wordt afgehandeld in een ziekenhuis. Het Chuiyangliuhospitaal stond op het keuzelijstje van de rijbewijzendienst en het ligt niet al te veraf. Het gebouw ziet er wat verweerd uit, bij de ingang krioelen de patiënten, en uit navraag blijkt dat ik helemaal niet hier moet zijn. De dienst Medische Controle voor het Rijbewijs is alleen bereikbaar via een zij-ingang in een groezelig straatje met stinkende vuilnisbakken. Een dokter in witte schort kijkt toe op rust en orde in de rij wachtenden - het zijn er een stuk of dertig, behalve ikzelf allemaal Chinezen. Een beetje bars laat hij een vrouw weten dat ze hier niets te zoeken heeft zonder haar verlopen rijbewijs. Zij geeft geen krimp: "Op de formulieren staat niets over de noodzaak om dat document mee te brengen." "U schuift dan maar aan op eigen verantwoordelijkheid," snauwt hij haar toe.
Aan de verlossende kant van de rij zie ik de bekende lichtbakken met E’s in de vier windrichtingen. De procedure verloopt vlot, blijkbaar wordt van het lijstje controles op het formulier (waaronder gehoor, grootte, gewicht, etc.) alleen maar het zicht afgewerkt. Na een halfuurtje ben ik aan de beurt. De barse arts is er intussen zelf bij komen staan voor de oogtest. Hij wijst met zijn stok naar het rijtje E's bijna helemaal onderaan. Ik haal mijn schouders op. Hij gaat een rijtje hoger. Ik gok, maar verkeerd blijkbaar. Slecht zicht, mompelt hij, terugkomen met een bril. Een half jaar geleden nog deed ik eenzelfde test en toen was er niets aan de hand. Mijn humeur tuimelt. Tijdverlies in aantocht. Tot iemand in de rij fluistert: "Bij de bloemenwinkel in de straat kan je een bril lenen."
De bloemenverkoper grijnst, opent een schuif en haalt een brillendoos boven. "Dit exemplaar heeft nog nooit gefaald." Eén voor alle kwalen. Een waarborg van 100 yuan (13 euro) en de deal is gesloten. Ik moet niet meer opnieuw aanschuiven voor de oogtest, en na een paar minuten sta ik weer buiten met het keurig ingevulde, afgestempelde en ondertekende formulier. De bloemenman had gelijk, ik beloon hem met een fooi van 10 yuan. "30 alstublieft," zegt hij, "de dokter vraagt ook commissie." Ben ik verbaasd? Eigenlijk meer geamuseerd. Tot zover de anti-corruptiecampagne van president Xi Jinping, denk ik. Dit soort kleine 'onregelmatigheden' zal wel nooit worden uitgeroeid in China. Laat staan de grote.
Na een taxirit door buurten in zuidelijk Peking waar ik nog nooit was geweest komt het einddoel in zicht: de dienst Verkeer van het hoofdstedelijk departement voor Publieke Veiligheid. Veel volk waar de Chinezen moeten zijn, complete rust bij de afdeling voor de buitenlanders. Expats geraken niet makkelijk aan een rijbewijs in China. Ze moeten - naast de medische test - een rijexamen afleggen in het Chinees of met multiple-choicevragen in soms bedenkelijk Engels. Question: What is the meaning of the white lines on the road? Right answer: Carriageway horizontal speed-reducing markings. Question: When a running vehicle suddenly falls into water, the driver should _______ to escape. Right answer: Use feet to smash the window and swim out after the vehicle stabilizes in water. En van de 100 vragen (uit een lijst met 1000 mogelijkheden) moeten er 90 juist zijn.
En nu komt het mooie: dat examen is verplicht voor álle buitenlanders... behalve voor Belgen. Een jaar of twintig geleden heeft België een bilateraal akkoord gesloten met de Chinezen over de erkenning van elkaars rijbewijs. Volgens Belgische expats hier in Peking kregen we de uitzondering omdat België als eerste de Volksrepubliek China had erkend nadat het in 1971 een zetel kreeg in de VN. Uit diplomatieke informatie blijkt evenwel dat het totstandkomen van het akkoord gewoon een routinezaak was die gewoon per brief werd afgehandeld. In elk geval, België is dus het enige land ter wereld waarvan de onderdanen zich hier gewoon met hun eigen rijbewijs plus een vertaling daarvan en een paar pasfoto's kunnen presenteren om een Chinees equivalent te krijgen. Tegen de prijs van 10 yuan. Minder dan de fooi voor de bloemenverkoper en zijn medische vriend. De beambte aan het loket is vriendelijk en efficiënt. Ze weet dat het voor Belgen simpel is, zij zijn immers de enigen die hier stressvrij arriveren. Na amper tien minuten overhandigt ze mij het plastieken kaartje. Hoewel het me geen moeite kostte ben ik er toch een beetje trots op. Voortaan mag ik een auto besturen in China. Of ik dat ook snel zal doen weet ik niet. Maar daarover later meer.
