Waarom Kim De Gelder recht heeft op een proces - Philip Heymans

Dat het proces zo lang duurt, heeft in de eerste plaats te maken met de assisenprocedure zelf. Die verloopt in ons land volledig mondeling. Dat wil zeggen dat het hele onderzoek in de assisenzaal moet worden overgedaan: alle getuigen moeten hun verhaal opnieuw komen doen, de wetsdokters moeten hun bevindingen uiteen zetten, en de politiemensen komen de grote lijnen van hun werk schetsen.

Dat alles in tegenstelling tot een gewoon correctioneel proces, waarbij he topenbaar ministerie en de advocaten schriftelijke conclusies neerleggen, een kort pleidooi houden, en de beroepsrechters laten oordelen op basis van het schriftelijke dossier. Maar onze wet wil nu eenmaal dat er over de zwaarste misdaden in alle openheid echt wordt gesproken. En dat kost tijd.

Zeker in een dossier als dat van Kim De Gelder, dat eigenlijk uit 29 mini-dossiers bestaat. Want De Gelder wordt beschuldigd van de moord op de bejaarde Elza Van Raemdonck uit Vrasene bij Beveren, maar ook van de poging tot moord op een ander gezin uit haar straat, bij wie hij eerst had aangebeld. Hij staat niet alleen terecht voor de drie moorden die hij in kinderdagverblijf Fabeltjesland beging, maar ook voor de 22 pogingen tot moord op alle andere kindjes en verzorgsters die daar aanwezig waren.

In grote lijnen zijn al die dossiers natuurlijk dezelfde. Kim De Gelder heeft ook alles bekend. Zijn advocaat betwist alleen de beschuldiging “poging tot moord” voor het gezin uit Vrasene, omdat de mensen niet thuis waren, maar over al de rest bestaat er geen discussie. En toch zullen politiemensen, forensisch experts en wetsdokters met Powerpointvoorstellingen komen uitleggen wat ze hebben vastgesteld, welke verwondingen de slachtoffers hadden, en hoe De Gelder zich gedroeg tijdens zijn ondervragingen.

Daarnaast is in deze zaak een groot deel van die achtergrondinformatie wel degelijk van belang. Want het hele proces zal draaien rond de vraag of De Gelder toerekeningsvatbaar was op het ogenblik van de feiten. En dat gaat niet alleen over de vraag of hij geestelijke problemen had, maar ook of die geestelijke problemen ervoor zorgden dat hij niet meer wist dat hij verboden dingen deed. Om die vraag te kunnen beantwoorden, zal er diep in het verleden van De Gelder gegraven worden, en zullen verschillende getuigen aan het woord komen.

Tot slot zijn er de vele slachtoffers in deze zaak. Ze zullen allemaal aan het woord komen tijdens het proces. Om te getuigen over wat zij, of hun kinderen, die dag hebben meegemaakt. Over de trauma’s waarvan velen tot op vandaag de gevolgen ondervinden. Omdat ze met zovelen zijn, en omdat iedereen de tijd moet krijgen om zijn of haar verhaal te vertellen, wordt daar een week voor uitgetrokken. Daarnaast moeten ook hun advocaten nog een pleidooi houden, wat opnieuw vier dagen in beslag zal nemen.

Dat alles maakt dat het assisenproces-De Gelder erg lang, slopend en emotioneel zal worden. Ook al weten we perfect wie er op 16 en 23 januari 2009 vier mensenlevens beëindigde, en aan tientallen anderen een einde had willen maken – als hij de kans had gekregen.

Philip Heymans

(De auteur is gerechtelijk verslaggever bij VRT Nieuws.)

@Allen: reageren op deze bijdrage impliceert dat u zich schikt naar de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees dus de regels - mod.