Het complot achter de vallende torens

Dat de Amerikaanse president George W. Bush en bij uitbreiding de Amerikaanse overheid zelf achter de aanslagen zit, is iets dat steeds terugkeert in de meest vergaande complottheorieën. Andere versies gaan ervan uit dat Bush op zijn minst te weinig deed om de aanslagen te voorkomen of de schade te beperken.

Maar waarom zouden FBI, CIA of Bush zoiets doen? Om een cultuur van angst en haat te creëren, om lucratieve oorlogen te kunnen beginnen in Afghanistan en Irak, om de herverkiezing van Bush in 2004 veilig te stellen, om de burgerrechten in de VS in te perken, om de budgetten voor Defensie fors op te krikken, het zijn maar enkele van de vaakst voorkomende antwoorden. Maar toch blijft die vraag in de meeste samenzweringsverhalen onderbelicht. De complottheoretici noemen zichzelf vaak de “9/11 Truth Movement”.

De gebeurtenissen van 11 september 2001 zijn bijna niet te bevatten. In het hele verhaal van wat er die dag gebeurde, zitten best wel wat losse eindjes. Veel van die vreemde details waarmee complotaanhangers hun verhaal hebben opgebouwd, werden in de voorbije tien jaar uitgeklaard. Maar er blijft veel voer voor speculaties.

De instorting van WTC7 (foto in tekst) is een van de speerpunten bij de samenzweringstheoretici. WTC7 was een “kleinere” toren, 174 meter, waar veel Amerikaanse overheidsbedrijven gevestigd waren. Ook de CIA had er een kantoor. Toen de Twin Towers instortten, kwam er puin in WTC7 terecht en ontstonden er enkele branden in het gebouw. Enkele uren later stortte ook WTC7 in, er was niemand meer in het gebouw aanwezig.

Volgens de complottheorieën kan een brandend gebouw niet zomaar instorten. Pas in 2008 was er het rapport van het National Institute of Standard and Technology, dat stelde dat de brand wel degelijk de oorzaak was. “Voor zover we weten, is het de eerste keer dat zo’n gebouw is ingestort door brand”, zei de directeur van dat instituut, Shyam Sunder. Koren op de molen van de sceptici dus. De Britse zender BBC berichtte overigens al over de instorting van WTC7 nog voor de toren effectief inzakte.

Ook de instorting van de Twin Towers zelf blijft voer voor de complotzoekers. Zij voeren architecten en bouwkundige ingenieurs aan die zeggen dat het onmogelijk is dat twee torens van ongeveer 415 meter hoog recht naar beneden zijn ingestort.

Vaak wordt gezegd dat er explosieven zijn gebruikt om de torens op die manier te doen inzakken. In schimmige YouTube-fragmenten wordt ingezoomd op delen van de torens waar er ontploffingen zouden te zien zijn, net voor de instorting, veel lager dan waar de vliegtuigen de torens raakten. Van die explosieven zouden er tussen het puin ook sporen zijn ontdekt.

Waarom zouden er explosieven in die torens hebben gezeten en waarom zouden de mensen achter de samenzwering de WTC-torens op die manier hebben laten instorten? Om de schade aan de omgeving te beperken en om de verzekeringspremies op te strijken, is een van de argumenten bij de complotfanatici.

En daar komt Larry Silverstein (foto in tekst) in het verhaal. Silverstein is een joods-Amerikaanse handelaar in onroerend goed. Twee maanden voor de fatale aanslagen komen de WTC-torens in zijn handen. In het lease-contract staat letterlijk dat hij het recht heeft om de torens te herbouwen “als ze verwoest zouden worden”. Na de deal in juni 2001 sluit hij ook een riante verzekering af met 24 maatschappijen. Dat leidde overigens tot een juridische veldslag tussen Silverstein en de verzekeringsagentschappen over de uitbetaling van de kosten.

Silverstein wordt op 11 september 2001 op de hoogte gebracht van wat er gaande is in “zijn” torens. “Misschien is het tijd om ze te laten vallen”, heeft hij toen in een telefoongesprek gezegd. Silverstein zegt dat hij daarmee bedoelde dat het beter was om voorrang te geven aan de evacuatie van de aanwezigen en van de brandweerlui, dan aan de pogingen om de branden te blussen, om te redden wat niet meer te redden viel.

Maar voor wie op zoek is naar elementen om een complottheorie te staven, klinkt “misschien moeten we ze laten vallen” uiteraard helemaal anders in de oren.

Naast de torens zelf, veroorzaken ook enkele niet-uitgeklaarde details over de vliegtuigen heel wat geruchten. Dan laten we de theorie nog buiten beschouwing dat er niet echt vliegtuigen in de torens zijn gevlogen, maar dat alles met hologrammen in scène werd gezet.

In het rapport van de officiële onderzoekscommissie die alles rond 9/11 tegen het licht hield, staat er dat de zwarte dozen van de twee vliegtuigen die zich in de twee torens boorden, nooit werden teruggevonden. In een vliegtuig zitten twee zwarte dozen, gemaakt uit materiaal dat bijna niet te verwoesten valt. In de ene worden alle gesprekken tussen de piloten en het personeel bijgehouden, de andere registreert alle data van het vliegtuig zelf.

Die vier zwarte dozen werden dus nooit teruggevonden tussen het puin van de Twin Towers. “Maar”, zo vragen complotzoekers zich af, “hoe kan het dat de paspoorten van enkele daders wel werden teruggevonden, enkele stukjes papier, en de zwarte dozen niet?” Twee mannen die puin hielpen ruimen op Ground Zero beweren in een boek dat ze wel degelijk drie van de vier zwarte dozen hebben teruggevonden.

De zwarte dozen van het vliegtuig dat in Pennsylvania neerstortte en van het vliegtuig dat zich in het Pentagon boorde, zijn wel ontdekt. Maar een van de zwarte dozen van het vliegtuig dat een vleugel van het Pentagon verwoestte, zou vernield zijn door brand. Maar dat is niet het enige dat de “9/11 Waarheidsbeweging” verdacht vindt aan het vliegtuig bij het Pentagon.

Volgens een van de populairste complotverhalen rond 9/11 klopt het niet dat het een vliegtuig was dat zich in het Pentagon heeft geboord. Het zou gaan om een raket van Amerikaanse makelij, is de gangbare uitleg. Tal van reportages proberen aan te tonen dat “het gat in het Pentagon” te klein is voor een passagiersvliegtuig (foto in tekst). Dat het Pentagon zo goed als geen beelden van het gecrashte vliegtuig wou vrijgeven, wakkerde de speculatie nog aan.

Maar naast al die details blijven er heel wat prangende vragen die tien jaar later nog geen afdoend, eenduidig antwoord kregen. Ook in de ruimere context, in al wat voorafging aan en in wat volgde op die fatale 9/11, zit nog heel wat materiaal om complotverhalen flink aan te dikken.

Want waarom heeft de Amerikaanse defensie, het meest gevreesde oorlogsapparaat ter wereld, niet ingegrepen op het moment dat het duidelijk werd dat er vier vliegtuigen waren gekaapt? Waarom werden internationale waarschuwingen over mogelijke aanslagen genegeerd in de maanden voor 9/11?

Waarom werd er in de dagen voor 9/11 op de beurs zo hard gespeculeerd tegen een daling van het aandeel van American Airlines en van Boeing? Waarom toonde CNN zo snel beelden van feestende Palestijnen, beelden waarvan de zender later moest toegeven dat ze een jaar oud waren? En Osama bin Laden, was dat geen Saudiër met wiens familie de Amerikaanse overheid en de familie Bush decennialang goede zaakjes hadden gedaan?

Heeft Bush zijn nipte verkiezing tot president in 2000 eigenlijk niet te danken aan enkele honderden stemmen in Florida? En hangt rond dat hele verhaal geen zweem van fraude en gesjoemel? Waarom bleef Bush nog zeven minuten in dat klasje zitten (foto), terwijl hij wist dat zijn land werd aangevallen?

Waarom viel de VS, gesteund door de NAVO, in oktober 2001 Afghanistan binnen, terwijl de daders van de aanslagen op 11 september vooral Pakistanen en Saudiërs waren? En gingen er niet heel wat leugens over massavernietigingswapens vooraf aan de Amerikaanse inval in Irak in 2003?

De vele complotverhalen rond de aanslagen oefenen in elk geval nog steeds een grote aantrekkingskracht uit. Bij gebeurtenissen van zo'n omvang zijn er altijd details die vragen blijven opwerpen. En het internet is een ideale broeihaard voor schimmige samenzweringsverhalen, zeker voor de meest vergezochte.

Maar misschien komt dat niet alleen doordat de losse eindjes veel voer voor samenzweringstheorieën bieden. De leugens om de inval in Irak te rechtvaardigen en de figuur van Bush zelf, de oorlog tegen terreur en de algemene cultuur van angst die na de aanslagen ontstond, blijven een zweem van complot werpen over 9/11.

Dylan Avery, een Amerikaanse scenarist en regisseur, maakte enkele documentaires waarbij hij in detail vraagtekens plaatste bij een hele reeks “verdachte” zaken rond de gebeurtenissen van 11 september 2001. Zijn “Loose change ” documentaires staan ook op internet. “Hoe meer ik eraan werkte, hoe meer ik ervan overtuigd ben dat er veel meer aan de hand is”, zegt Avery vaak.

9/11 is ook al enkele keren het onderwerp geweest in het BBC2-programma “Conspiracy files ”, waarbij complottheorieën uit de recente geschiedenis tegen het licht worden gehouden. Zo komt ook de dood van prinses Diana aan bod, of de aanslagen op het Londense openbaar vervoer. Op 28 augustus 2011 besteedde BBC opnieuw aandacht aan 9/11.

Bekender is de film “Fahrenheit 9/11” van Michael Moore. Hij somt niet echt elementen op die tot een complot moeten besluiten, maar plaatst vooral Bush in een slecht daglicht. Bijvoorbeeld met de bekende scène waarbij de president in een klasje blijft zitten in Florida, op het moment dat hij hoort dat zijn land wordt aangevallen.